Het witte bruggetje

Het witte bruggetje, foto: André
Het witte bruggetje, foto: Albert Lemming

Soms fiets ik er nog wel eens langs, het witte bruggetje. In mijn lagere schooltijd was dit de grens tussen wel of niet op de fiets naar school mogen gaan. Jawel, ook eind jaren ’60 waren plaatsen om je fiets te stallen soms al schaars, zo ook op de P. Oosterleeschool in de Roemer Visscherstraat.
Wie voorbij het “witte bruggetje” woonde mocht vanwege de afstand tot school met de fiets komen en woonde je dichterbij, dan kon je lopend naar school. Wonend op de Guntersteinweg behoorde ik tot de “gelukkigen” die op de tweewieler een plaatsje in de fietsenstalling mochten claimen.

Fietsen over het witte bruggetje was altijd even spannend. Stond er niet ergens een politieagent die je, al fietsend, op het bruggetje kon betrappen. Als Moerwijks jochie wist ik intuïtief dat mijn ouders niet op een bekeuring zaten te wachten. Links, rechts, links gekeken, oversteken was dus het devies.
Ik herinner me dat ik halverwege de brug altijd even stilstond om in het water te staren.
Onder de brug bruiste het van het leven. Voorntjes schitterden er met hun zilverkleurige schubben in het zonlicht. Er zwommen grondelingen, en soms kikkervisjes in het toen nog heldere water.

Het was één van mijn favoriete visstekjes destijds. Gegarandeerd had je er beet. Zelfs een schepnet leverde vaak talloze bijzondere onderwaterschepsels op.
Wanneer ik er nu overheen fiets kijk ik al lang niet meer op of om waar het de sterke arm der wet betreft. Iedereen fietst over het witte bruggetje heen. Het water is niet meer de moeite waard om bij stil te staan. De jeugdige vissertjes heb ik er al in geen jaren meer gezien. Het water is ondoorzichtig geworden en de waterplanten zijn er verdwenen.
Nu lees ik in de Zuidwesterkrant dat de nieuw aan te leggen fietsbrug het centrum en Wateringse Veld elkaar dichterbij brengen. Hoera, eindelijk mag iedereen straks legaal over het ooit “witte bruggetje” lopen en fietsen. Dit alles om van Den Haag een echte “fietsstad” te maken.

Rest mij slechts één vraag. Wanneer komen de visjes er weer terug?

Albert Lemming

De Bloedheuvel of Oude Mannenberg

DSC07339a
Ik wist al langer van het bestaan van deze heuvel.l Ik had er diverse smeuïge verhalen over gehoord, maar onlangs kreeg ik info waar de heuvel te vinden was.

Zo op het oog is het gewoon een kleine heuvel in het Haagse Bos, maar wel een heuvel met een bloederige geschiedenis.

Zo heeft de beroemde Casanova die in 1758 Den Haag bezoekt er wel eens een duel uitgevochten. Casanova kwam naar Den Haag als afgezant van de Franse regering maar ook vanwege zijn Haags liefje de zangeres Teresa Imer bij wie hij naar horen zeggen een dochter had.
Het schijnt dat menig officier hier op de heuvel de eer van zijn geliefde heeft verdedigd, soms met zwaard, soms met een pistool.
De heuvel is gebruikt als executieplaats voor misdadigers die tot de doodstraf waren veroordeeld. De terechtstellingen waren openbaar. Dus het was een volksvermaak waar velen op afkwamen, het bloed vloeide rijkelijk in die tijd, hier dankt de heuvel ook de naam “Bloedheuvel” aan.

Het schijnt dat Constantijn Huygens een gedicht heeft geschreven waarin de bloedbank voorkomt maar ik heb het niet kunnen vinden.

Meer nieuws en interessante ontdekkingen over en in het Haagse Bos op een duidelijke wandelkaart waar u alles kunt terugvinden.

Een oefening van tamboers en pijpers op de Oude Mannenberg in het Haagse Bos. Fargue, P.C. la Bron Haagse Beeldbank
Een oefening van tamboers en pijpers op de Oude Mannenberg in het Haagse Bos.
Fargue, P.C. la
Bron Haagse Beeldbank

DSC07338a
Met dank aan
Bron
http://www.volkskrant.nl/archief/raadsels~a407586/
, Stichting 3 maart ’45
i.s.m. Haags Gemeentearchief, Staatsbosbeheer

 

Vondsten uit de Haagse schatkamer

Terrazzo in roze. Foto door Roel Wijnants.
Terrazzo in roze.
Vandaag wandelde ik vanaf bushalte Javastraat naar de Mauritskade om mijn weg te vervolgen op de Denneweg. Onderweg kwam ik twee staaltjes Italiaans vakmanschap tegen in de vorm van twee ingelegde huisnummers in een rechthoekig cartouche van terrazzo. Richting centrum kwam ik in de Kettingstraat weer een terrazzovloer tegen.
Terrazzo Evers, 1895, kapper. Foto door Roel Wijnants.
Terrazzo Evers, 1895, kapper.
Dat waren geen twee, maar drie vliegen in één wandelklap. Het terrazzo is gemaakt in 1895 in opdracht van kapper Evers.

Villa La Defense Badhuisweg

Voorkant van villa La Defense
Voorkant van villa La Defense

Aan de Badhuisweg bevinden zich een aantal bunkers, een daarvan is ingericht als Bunkermuseum. De andere bunker, die bekend is als zware munitiebunker S13, is jaren geleden omgebouwd tot woonhuis.
Na de oorlog heeft defensie de bunker in gebruik genomen. De bunker is ook gebruikt als opslag voor de zeer brandbare nitraatfilms die uit de vroege perioden van de film dateren. De nitraatfilms zijn thans opgeslagen in een bunkercomplex in het Westduinpark.

De villa bevindt zich naast het pad naar het Wilhelminaduin. De bunker is van oorsprong een munitiebunker: de muren zijn wel 3 meter dik. Aan de voorkant is nog een restant van de camouflage zichtbaar die gebruikt is om de bunker zoveel mogelijk op een gewone villa te laten lijken.
De woning op de bunker is een ontwerp van architectenbureau Philip Poell en heeft een oppervlakte van 25,5 bij 17,65 meter.
Een film over de woning is te zien op:
https://www.youtube.com/watch?v=jtUemZv0vyA

Zijkant van de villa met pad naar Wilhelminaparkje
Zijkant van de villa met pad naar de Wilhelminaparkje

Wilhelmina nam intrek in voormalig Joods bezit

Villa Nieuwe Parklaan 110Na een wandeling in het Belgisch Park besloot ik nog wat in de omgeving te wandelen. Ik kwam via de Badhuisweg op de Nieuwe Parklaan terecht en liep richting Kurhaus.
Opeens werd mijn aandacht getrokken door iets aan de gevel van een twee-onder-één-kap-villa. het bleek om een plaquette te gaan over Koningin Wilhelmina die na de oorlog een tijdje in één van de woningen heeft gewoond.
Foto gemaakt van de villa en de plaquette en verder gelopen naar tramhalte  Kurhaus. In een flits schoot de gedachte aan een struikelsteen door mijn hoofd, maar met de gedachte kon ik verder niet zoveel. Ik had wel een week daarvoor in Scheveningen een struikelsteen gefotografeerd, maar verder kwam ik niet.
Thuisgekomen ging ik op het internet wat rond zoeken en vond wat info over de villa en Koningin Wilhelmina.

Deze plaquette herdenkt het feit dat Koningin Wilhelmina hier op Nieuwe Parklaan 110 vlak na de Tweede Wereldoorlog verbleef, van 6 september 1945 tot 15 april 1946,
Na terugkeer in Nederland woonde Koningin Wilhelmina – uit medeleven met haar Volk – in een gewoon burgerhuis aan de Nieuwe Parklaan in Den Haag.
bron http://www.hethuisvanoranje.nl

Plaquette aan de gevel Nieuwe Parklaan 110
Plaquette aan de gevel Nieuwe Parklaan 110

Zo gewoon was de villa nou ook weer niet en het bleek dat ze meer dan één villa tot haar beschikking had. De naastgelegen huizen 112 en 114 huisvestten de hofhouding en de administratie.

In “Eenzaam maar niet alleen” schrijft Prinses Wilhelmina:

Ik vond in Scheveningen twee villa’s, aan de Parklaan, één voor de werkzaamheden die mijn omgeving te verrichten had, en één voor mijn persoonlijke bewoning. Begin september kon ik verhuizen. Beide huizen waren prettig gelegen en leken voldoende ruim voor het doel. Ik had er heerlijke zeelucht. Op den duur groeide ik er met mijn arbeid en vele paperassen uit en ik was blij toen ik het volgend voorjaar Het Loo weer kon betrekken. Spoedig nadat ik op orde was aan de Parklaan volgde de opening der tijdelijke Staten-Generaal.”

Bron: Wilhelmina prinses der Nederlanden, Eenzaam maar niet alleen. W. ten Have, Amsterdam 1959
http://www.dbnl.org/tekst/wilh001eenz01_01/wilh001eenz01_01_0008.php
Verder zoekend op het internet vond ik nog meer. Zo bleek het huis Nieuwe Parklaan 110 van een gedeporteerde joodse familie afkomstig te zijn:
http://www.joodsmonument.nl/person/467104
Emanuel Kahn bezat het recht van erfpacht van Nieuwe Parklaan 110 te Scheveningen, bewoond door zijn dochter en haar gezin. Zowel zijn dochter als twee kleinkinderen die hier woonden kwamen om in Auschwitz.

Joden werd in de periode ’40-’45 alle bezit ontnomen. Den Haag had toen mr.dr. H. Westra, een NSB-burgemeester die zich actief het joods bezit toe-eigende.
En uitgerekend Koningin Wilhelmina neemt in ’45 haar intrek in een geroofd joods huis. Wie van haar adviseurs dacht: “de bewoners zijn toch vermoord, dus we kunnen hier rustig een tijdje gebruik maken van deze villa.”

Toen ik er achter was hoe het zat met de villa, moest ik even een flinke pauze inlassen.

Nog gekker maakte de naoorlogse Haagse gemeenteraad het: Deze wilde over de periode dat de familie geen erfpacht kon betalen, omdat ze afgevoerd cq. vermoord waren – er was slechts een overlevende, bleek later – na de oorlog gewoon de ontbrekende erfpacht innen.

Dit bleek uit de wijze waarop de gemeente de erfpachtgelden en straatbelasting (tegenwoordig de onroerendezaak-belasting geheten) over de periode 1942 tot mei 1945 van teruggekeerde Joodse Hagenaars probeerde te innen. Ze moesten deze gelden betalen over een periode waarin hun huizen leegstonden of bewoond werden door NSB’ers of anderen.
Bron: http://www.joodserfgoeddenhaag.nl/joodse-oorlogsslachtoffers-en-de-inning-van-erfpacht-en-straatgeld/

Kortom, een huis met een geschiedenis die er niet om liegt. Vandaar dat ik in een flits de struikelstenen zag. Er ligt een mooie taak voor de gemeente om hier iets aan te doen. Maar ik vrees dat ze liever niet erkennen dat de koningin haar intrek nam in een geroofd huis met zo’n tragische  geschiedenis.