Graf Saul Halevi Den Haag


Joodse Begraafplaats Scheveningse weg
Rabbijn Saul Halevi was een befaamd Haags Opperrabbijn,geleerde der Hoogduitse joden.

Bron: afkomstig van wikimedia.org/wikipedia/commons

Halevi was een gewaardeerd geleerde, die in joodse zaken een autoriteit binnen Europa was.
Nog steeds komen joden van over de hele wereld naar het graf van Rabbi Saul Halevi .
Er werden bij deze gelegenheden kaarsen op het graf aangestoken wat tot vervuiling leidde.
Een vrouw uit Amerika heeft een metalen brievenbus geschonken zodat de kaarsen er in gezet kunnen worden en de grafsteen schoon kan blijven.
Zijn vrouw Dina, dichteres is begraven naast het graf van haar man.
bron:http://www.denhaag.wiki/index.php/nl/cultuur/monumenten/185-joodse-begraafplaats#7-saul-halevi-opperrabbijn

Joodse woningbouwvereniging Miskenoth-Israël

 Gevel met door Duitsers weggehakte gedenksteen
Gevel met door Duitsers weggehakte gedenksteen

Enige tijd geleden fietste ik via de Marktweg en aan het einde ging ik links de Groenteweg op.
Mijn aandacht werd getrokken door een vreemd ding aan de muur. Ik kon niets herkennen en besloot een foto te maken. Iets wat mij niet in dank werd afgenomen door de overbuurman. Ik heb hem rustig uitgelegd wie ik was en wat ik deed. Hierna\ werd hij wat vriendelijker.
Thuis kon ik op de Mac via Photoshop ook niets ontdekken, dus werd er driftig gegoogleloerd. Na veel en lang speurwerk vond ik het antwoord: Joodse woningbouwvereniging Miskenoth-Israël bezat huizen aan de Marktweg, Groenteweg, Wolmaranstraat, Langnekstraat en Fisherstraat

 Foto Bron Haagse Beeldbank
Foto Bron Haagse Beeldbank

Veel Joodse kooplieden hadden huizen en pakhuizen aan de Marktweg. De Markt, waar veel joodse kooplieden een kraam of standplaats hadden, was om de hoek. Zo was in Transvaal een joodse buurt ontstaan.

 Ingezette gedenksteen via Haagse Beeldbank
Ingezette gedenksteen via Haagse Beeldbank .Zou mooi zijn als deze steen weer in ere werd hersteld

Bron: stichting BUDVE. Sepiafoto: Gemeentelijke beeldbank. De ingezette gedenksteen komt van de foto.

Haagse Struikelstenen – Deel 2

In 2013 schreef ik op Haagspraak:

“De vroegere Joodse buurt zou ongeveer duizend zogenaamde struikelstenen of Stolpertsteine krijgen. Deze berichten verschenen in diverse kranten en op websites in 2011. Het is nu 2013, maar wat ik ook zoek op het internet, nergens kan ik een bevestiging vinden, dat er ook maar één struikelsteen is geplaatst. Wil men de struikelstenen liever niet geplaatst hebben vanwege de niet zo florissante houding in die duistere periode”?

Stolpersteine is een project van de Duitse kunstenaar en ondernemer Gunter Demnig (1947, Berlijn). Hij brengt gedenktekens aan op het trottoir voor de huizen van mensen die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn.
Deze Stolpersteine (letterlijk ‘struikelstenen’) herinneren onder andere aan Joden, Sinti en Roma, politieke gevangenen, homoseksuelen, Jehova’s getuigen en ‘euthanasieslachtoffers’.

De kunstenaar noemt ze Stolpersteine omdat je erover struikelt met je hoofd en je hart, en je moet buigen om de tekst te kunnen lezen.
(bron Wikipedia)

Het is nu december 2015  en heb ik na na lang speuren,  zoeken, wandelen en fietsen alles bij elkaar 10 struikelstenen gevonden. Er zouden ± 1000 stenen geplaatst worden, wat op zich al erg mager is. Den Haag en Scheveningen telden voor de oorlog ongeveer 20.000 joden verdeeld over de wijken Centrum, Bezuidenhout en omgeving Harstenhoekweg, daar woonden voor en in de oorlog de meesten joden. De bekende ‘Van Ostadewoningen’ in de Schilderswijk, gebouwd voor arme Joden uit Den Haag, je zou daar toch wat struikelstenen verwachten, niet een steen in het hele hofje te vinden.

In de  omgeving Wagenstraat, voor en in de oorlog toch een druk bewoonde buurt, met  Joden is niet één struikelsteen te vinden. In Scheveningen en in het Bezuidenhout heb ik er een paar gevonden, maar van de toegezegde 1000 is bitter weinig terecht gekomen. Op de Harstenhoekweg in Scheveningen woonden 66 joodse families, niet een steen te vinden. De gemeente is erg laks, ondanks de mooie woorden bij de onthulling van een struikelsteen.

“De joodse inwoners van Scheveningen, evenals die van Den Haag, zullen wij nimmer vergeten,” zei burgemeester van Aartsen in 2011.

Voor info over het aanmelden van een struikelsteen http://www.denhaag.nl/home/bewoners/loket/to/Stolperstein-gedenkteken-melden.htm

Particulieren moeten een adres aanmelden bij de gemeente. Daarna moeten ze de buren  rondom het bewuste adres informeren. Als dat in orde is gaat de gemeente  eventueel over op plaatsing van een struikelsteen.
Het is ruim 70 jaar na WOII. Eventuele getuigen van adressen van waar de gedeporteerden woonden zijn er niet, dus zou de gemeente hier een taak op zich moeten nemen. Tien struikelstenen getuigd niet van enige sympathie voor de nooit teruggekeerden.
Hier is info te vinden over Koenraad Huib Gezang, een van de slachtoffers waar wel een struikelsteen voor is geplaatst: http://1940-1945.bloemendaal.nl/index.php?id=88

Zie ook het eerdere artikel: ‘Haagse struikelstenen’