Dinsdag 28 april zag ik in de Vondelstraat dat het Roma-en Sintimonument was vervangen. Tot mijn verbazing was het oude monument van Eric Claus (2006) verdwenen en stond er een nieuw gedenkteken met de namen van vermoorde Roma en Sinti uit Den Haag.
Navraag bij de gemeente leverde niets op. Op een website van TWM van Berkel kreeg ik via mail uiteindelijk duidelijkheid,er is gekozen voor een nieuw monument en het oude werk is teruggegeven aan de kunstenaar Eric Claus.De officiële onthulling vindt plaats op 4 mei 2026.
Hieronder het oude monument van ERIC CLAUS
Met dank aan TWM van Berkel voor het meedenken en de informatie.
Dinsdag 24 februari besloot ik om met bus 24 naar het Vredespaleis te gaan , daar uit te stappen en via de wijk Archipel naar het centrum te lopen. Vlak voor de halte Banstraat keek ik heuvelopwaarts richting de Russische ambassade. Ik zag wat linten en andere versieringen en drukte razendsnel op de stopknop om uit te stappen. Ik liep naar de ambassade en een hels kabaal kwam mij te gemoed. Er bleken vier orgels voor de deur van de ambassade te staan die hele dag het Oekraïense volkslied ten gehore brachten.
Na wat vragen hier en daar kwam ik er achter dat het om een protest ging tegen de inval en oorlog,van Rusland tegen Oekraïne die op 24 februari 2022 was begonnen. Het gehele project was georganiseerd door de kunstenaar Teun Castelein .
De prachtige orgels kwamen vanuit Leiden naar Den Haag om hun steentje bij te dragen aan het protest. De ambassadeur schijnt woedend de politie gebeld te hebben maar Teun had toestemming aangevraagd en gekregen om zijn kunstproject te mogen uitvoeren.
Van wandelen door de Archipelbuurt is het die dag niet meer gekomen en besloot om binnendoor naar tram 3 te wandelen die mij weer thuis bracht.
Het is al weer enige tijd geleden dat ik over de begraafplaats Eik en Duinen liep. Daar werd mijn aandacht getrokken door een wolfsangel, een symbool dat je niet snel verwacht op een begraafplaats. De wolfsangel is een Nazi Duits – en NSB teken dat niet echt populair is op begraafplaatsen. Bij het lezen van de teksten op de stenen bleek het inderdaad om NSB graven te gaan.
In het bijgeplaatste kastje een portret van Peter Ton
Graf 1
Peter Ton, NSB Blokleider die in september 1940 met een groep leden van de jeugdstorm door Den Haag marcheerde. Tijdens het marcheren ontstond een vechtpartij met omstanders vanwege het omverlopen van een lid van de Jeugdstorm. De aanwezige Haagse politie, W A mannen en wat Duitse militairen mengden zich in het conflict en er werden waarschuwingsschoten gelost, enkele NSB’ers werden daarbij getroffen. Peter Ton werd levensgevaarlijk verwond aan het hoofd en overleed diezelfde dag in het ziekenhuis.
Het is nooit duidelijk geworden wie het fatale schot heeft gelost, maar de NSB klopte het geheel goed op. Peter Ton werd met veel tamtam begraven en alle topmannen van de NSB waren daarbij aanwezig.
Er gaan geruchten dat Glimmerveen het onderhoud van het graf voor zijn rekening neemt. Glimmerveen en zijn groepje demonstranten zijn menigmaal de toegang tot de begraafplaats ontzegd, maar hij mag als privé-persoon gewoon de begraafplaats bezoeken.
Graf 2
Christiaan Wilhelm von Lutzow ook lid van de NSB, hij werd in mei 1940 per trein met een aantal arrestanten van Amsterdam naar Den Haag vervoerd.
Onderweg is hij door een van de bewakers doodgeschoten. Het was de groep arrestanten verboden te bewegen en von Lützow hield zich daar niet aan.
Op de liggende grafsteen staat een tekst die vanwege corrosie moeilijk te lezen is .
Via trucjes en probeersels in photoshop heb ik de tekst kunnen ontcijferen en weer leesbaar gemaakt.
Op de steen staat:
De Dietschers – 6.
Laat niemand zeggen dat
Hij vreest.
En ’t lot zijn vijand is.
Hij zal ’t omklemmen
Die nacht als zijn banier:
De Dietsche geest,
In ons herleefd en niet te temmen.
George Kettmann Jr.
De kameraden van Kring 5.
Tekst vanwege corrosie van de steen wat leesbaar gemaakt
Graf 3
Henk Scholte overleed in 1943, er is weinig over Scholte bekend.
Bovenin bevind zich een symbool dat volgens mij later is aangebracht, het is een Celtic cross dat door het Stormfront als logo wordt gebruikt .
Het weggeslepen middengedeelte is m.i ook van latere datum er is nog wel een tekst leesbaar .
“Hij is gestorven voor Germanje of Germanië”
Ik fietste onlangs door de duinen van Kijkduin naar Scheveningen daar aangekomen besloot ik om verder te fietsen door de duinen richting Wassenaar.
Eenmaal in dit gedeelte van de duinen nam ik de afslag naar de pannenkoekenboerderij en via allerlei weggetjes belande ik in de buurt van de fusilladeplaats Waalsdorp dat bekend is vanwege de nationale 4 mei herdenking en de TV uitzending, ik was er nog nooit geweest.
Het eerste dat ik tegenkwam was het bekende Represaille of Rauterkruis dat is vernoemd naar Hanns Rauter hoofd van de SS in Nederland. Na de aanslag op zijn leven werden als represaille 263 mensen vermoord waaronder 38 op 8 maart 1945 op deze plek in Waalsdorp. Wat mij gelijk opviel was een klein kruis op enige meter van het Rauterkruis via de telelens kon ik alles beter zien en lezen.
Er stond Ernst….
Illegaal geplaatst kruis met inscriptie Ernst ….. Jakob + datum 6 mei 1945.
Jakob en de datum 6 mei 1945.
Verder wandelend zag ik de officiële herdenkingsplaats en de grote bronzen Bourdonklok, heb een tijdje op een bankje gezeten en vanzelf dwalen de gedachten naar deze zwarte periode uit de geschiedenis die ik als kind ken uit de verhalen van als buren bij elkaar kwamen en verhalen verteld werden uit en over de oorlog. Eenmaal thuisgekomen ben ik op het web gaan zoeken naar info omtrent het Rauterkruis. Zo las ik dat Rauter vanwege zijn verwondingen opgelopen bij zijn aanslag, in Duitsland werd verpleegd en daar na de oorlog gearresteerd was en op verzoek naar Nederland is gebracht, alwaar hij na te zijn veroordeeld op 25 maart 1949 in de duinen van Waalsdorp door een vuurpeloton gefusilleerd en op een geheime locatie begraven werd.
De geschiedenis van het kleine kruis is niet te vinden op het www, wel is er in 2005 door een onbekende bloemen neergelegd met de woorden Tulipe 1922-2000. Het bestuur van Erepeloton Waalsdorpervlakte heeft een oproep gedaan om iedereen die iets meer weet van en over dit clandestien geplaatste kruis om zich met gegarandeerde geheimhouding te melden teneinde ook de geschiedenis van dit kruis te weten, tot nu toe nog zonder enig resultaat.
Enige tijd geleden fietste ik via de Marktweg en aan het einde ging ik links de Groenteweg op.
Mijn aandacht werd getrokken door een vreemd ding aan de muur. Ik kon niets herkennen en besloot een foto te maken. Iets wat mij niet in dank werd afgenomen door de overbuurman. Ik heb hem rustig uitgelegd wie ik was en wat ik deed. Hierna\ werd hij wat vriendelijker.
Thuis kon ik op de Mac via Photoshop ook niets ontdekken, dus werd er driftig gegoogleloerd. Na veel en lang speurwerk vond ik het antwoord: Joodse woningbouwvereniging Miskenoth-Israël bezat huizen aan de Marktweg, Groenteweg, Wolmaranstraat, Langnekstraat en Fisherstraat
Foto Bron Haagse Beeldbank
Veel Joodse kooplieden hadden huizen en pakhuizen aan de Marktweg. De Markt, waar veel joodse kooplieden een kraam of standplaats hadden, was om de hoek. Zo was in Transvaal een joodse buurt ontstaan.
Ingezette gedenksteen via Haagse Beeldbank .Zou mooi zijn als deze steen weer in ere werd hersteld
Bron: stichting BUDVE. Sepiafoto: Gemeentelijke beeldbank. De ingezette gedenksteen komt van de foto.
Haagspraak 