Haagse stadhuizen

stadhuis Den Haag
Foto stadhuis 2004, Ellywa. Wikipedia, Creative commons

Den Haag, die mooie residentie achter de duinen, kreeg pas in 1806 stadsrechten. Daarvoor was het een dorp. Maar wel een dorp met een raadhuis op de Groenmarkt dat in 1564 werd gebouwd met geld dat eigenlijk bedoeld was voor het aanleggen van stadsmuren die er verder nooit zijn gekomen. En het oude stadhuis staat er nog steeds, midden in het hart van de stad, en wordt gebruikt als pittoreske trouwlocatie. Ik heb er menig bruidspaar naar binnen of naar buiten zien gaan via de hoge trap, maar zelf ben ik er nooit binnen geweest.

Pas in 1912 koopt de gemeente ‘s-Gravenhage een groot, statig woonhuis in de Javastraat als nieuw stadhuis en worden daar tot 1972 de raadsvergaderingen gehouden. Ook dit stadhuis werd gebruikt voor het voltrekken van het burgerlijk huwelijk en als kind ben ik er in de jaren zestig daardoor een paar keer geweest. Zo herinner ik me daar het huwelijk van mijn tante Ada, een zus van mijn moeder, en ik had toen een matrozenpakje aan. Dat weet ik weet allemaal nog goed door de foto’s en een 8-mm-filmpje van de bruiloftsdag.

Buiten het stadhuis in de Javastraat kwam er na de oorlog nog een grote uitbreiding op de Burgemeester Patijnlaan, op de plek van het huidige Burgemeester de Monchyplein, dat naar een ontwerp van Julius Maria Luthmann in 1953 in gebruik werd genomen. Ruim veertig jaar later werd het eind jaren negentig al weer gesloopt. Maar daarvoor kwam je er voor burgerzaken zoals het aanvragen of verlengen van je paspoort, ik ben er verschillende keren geweest. Opvallend aan het gebouw waren de paternosters. Dat waren open houten liften zonder deuren en waar je altijd gelijk in een liftcompartiment kon stappen. Een paar jaar voordat het nieuwe stadhuis er kwam, ben ik een keer boven bij het ambtenarengedeelte geweest, op bezoek bij een bestuursadviseur van een wethouder.

Begin jaren zeventig verrees er een nieuwe, betonnen en lelijke raadszaal op de Groenmarkt. Daar ben ik nooit in geweest, maar wist hoe het er van binnen uitzag door de uitzendingen van raadsvergaderingen door de lokale televisie van Lokatel en TV West.

Midden jaren tachtig werd bekend dat er een nieuw stadhuis zou komen in het centrum van de stad bij het Spui en het zou later gebouwd worden naar het ontwerp van de Amerikaanse architect Richard Meier. Het nieuwe stadhuis was het geesteskind van wethouder Adri Duivesteijn en pas na veel gekrakeel zou het stadhuis er komen.

Er was een prijsvraag aan vooraf gegaan en de Haagse burger kon alle inzendingen en maquettes bekijken in het Haags Gemeentemuseum. Ik heb dat ook gedaan. Het ontwerp van Rem Koolhaas (OMA) lag ook goed, maar ik was het ermee eens dat de grote, witte kolos van Meier het is geworden. Het leefde enorm toen in de stad.

De eerste paal voor het nieuwe stadhuis ging op een koude najaarsdag in 1990 de grond in op de geëgaliseerde zandvlakte en nog lege bouwput aan het Spui en de Kalvermarkt. Adri Duivesteijn had inmiddels al het politieke veld moeten ruimen vanwege de financiering van het stadhuis door een ruzie met wethouder en PvdA-partijgenoot Gerard van Otterloo. Ook hij redde het niet veel later ook niet. Adri Duivesteijn woont nu in Almere en ik vind hem ergens wel de verloren zoon van Den Haag. Er mag ooit nog eens een groot Haags plein naar hem vernoemd worden, of vernoem ooit nog eens het Atrium in het stadhuis naar deze stadsvernieuwer.

Maar voordat er gebouwd kon worden, zorgde woninginrichter Hulshoff nog voor de nodige vertraging omdat ze niet akkoord gingen met hun plek in de nieuwbouw. Toen alles al was afgebroken stond de winkel van Hulshoff nog een tijd als enige gebouw recht overeind, de gebouwen van Lummus op de Kalvermarkt waren al verdwenen, net als café Van Beek, dat later ook zou terugkeren. Maar uiteindelijk ging Hulshoff overstag en kon er gebouwd worden.

En ik was er die middag bij toen de eerste paal de grond in werd gedreven, geschroefd, door het startsein van burgemeester Ad Havermans. Ik zou er een stukje over schrijven voor het uitgaansblad Doen en ik was er met fotograaf Eelco Jongma. Er was een muziekkorps en ik herinner me vooral dat de hele omvang van het toekomstige gebouw die dag en avond werd aangegeven met spectaculaire laserlichten; ja, het zou heel groot worden. Later verscheen mijn stukje met een foto erbij van Havermans met een bouwhelm op en met zijn rechterarm gestrekt vooruit alsof hij de hitlergroet bracht. Hoofdredacteur Robert-Jan Rueb had deze foto bewust uitgekozen als gebbetje met een passend onderschrift.

En zo duurde de bouw daarna nog vijf jaar en ontvingen het bouwbedrijf Wilma en het ABP samen 125 miljoen euro (niet gek duur denk ik dan nu) van de gemeente voor het realiseren van 131.000 vierkante meter vloeroppervlak. En toen was het stadhuis zonder noemenswaardige tegenslagen eind 1995 klaar.

Het stadhuis werd op 9 september 1995 door koningin Beatrix geopend. Ik was daar niet bij, maar ik ben toen wel naar een van de speciale theatervoorstellingen van Julius Ceasar van Shakespeare geweest in het Atrium. Een groots opgezet en feestelijk spektakel van het Nationaal Toneel met een kleurrijk lichtspel en echte paarden in een regie van Johan Doesburg.

In de periode daarna heb ik af en toe een kijkje genomen in het grote complex en ik vond het een mooi, open en licht stadhuis, maar ik was geen fan van het hele Spuiforum met het kale voorplein (met een water- en licht-kunstwerk van Peter Struycken dat zelden werkte) met de Dr. Anton Philipszaal en het Lucent Danstheater, de drukke rijweg en trambaan, en met aan de overkant het in mijn ogen kille Spuitheater, Haags Filmhuis, Kijkhuis en Stroom.

En dan zat er aan het stadhuis de nieuwe, grote bibliotheek vast, ook het gemeentearchief was er ondergebracht, er zaten commerciële kantoren en wat horeca in, maar het hele gebied wilde naar mijn idee niet tot leven komen en bruisen. Misschien gaat dat met de volgende nieuwbouw van de Vuurkorf en herinrichting wel gebeuren. Later kreeg het stadhuis de bijnaam het IJspaleis, een niet al te vriendelijke benaming, maar ja, Den Haag vond ik ergens ook een stad die nooit helemaal echt heeft willen ontdooien. Het ontbreekt Den Haag aan warmte, behalve op een zomerse dag.

Maar eind 1995 stond het nieuws stadhuis er dus en zaten de meeste gemeentelijke diensten, die daarvoor verspreid waren over de hele stad, en de raadszaal nu bij elkaar onder één dak en had het stadhuis het grootste atrium van Nederland. Ik kwam er ook wel voor wat burgerzaken en ik bezocht een paar keer de bibliotheek, zonder lid te worden. In die beginjaren kon je er ook gratis internetten. Ik ging daar wel kijken of ik andere internetliefhebbers zou kunnen ontmoeten, maar het was er altijd alleen maar heel druk met mensen die alleen maar aan het internet-chatten waren. En dan was er nog het nieuwe Hulshoff en beneden bij de ingang zat een soort van koffietentje waar ik een paar maal ben gaan zitten, ik vond het er te ongezellig.

En zo was ik in die jaren bezig met allerlei baantjes via uitzendbureaus en soms moest ik tussen twee jobs in een beroep doen op de bijstand. Was goed te doen met een hoop vrijheid. En toen ineens kon ik er via een uitzendbureau gaan werken, op het stadhuis, nota bene op de afdeling van de bijstand. Gelijk gedaan en ik heb er een paar maanden van allerlei werk gedaan, vooral ook dossiers van vluchtelingenkinderen doorlichten op financiële regelingen en uitkeringen. Best aardig werk en er werd door het afdelingshoofd aan me getrokken om vooral te blijven en door te stromen naar een vaste baan. Ik moest er eerlijk gezegd niet aan denken, maar het baantje bood wel alle gelegenheid om het hele stadhuis van binnenuit te verkennen. En dat heb ik ook ruimschoots gedaan. Maar veel bijzonders valt daar ook niet over te schrijven. Ja, een prachtig uitzicht over de stad op de hoogste verdieping en ik herinner me nog hoe eng ik de hoge loopbruggen onder het dak van het Atrium vond. Ik werd daar helemaal duizelig van en later nam ik liever een omweg binnendoor. Gelukkig ben ik er niet lang gebleven en kon ik na een paar maanden bij de grote uitgeverij Ten Hagen & Stam gaan werken in de Plaspoelpolder, maar ik vond het wel geestig dat ik als vrijbuiter een keer voor de gemeente op het stadhuis had gewerkt. En wat een ambtenaren zeg. De vaste medewerkers waar ik mee samenwerkte hadden geen hoge pet op van de burgers en lieten zich ronduit discriminerend uit over allochtonen. Beschamend, maar ik zei nergens wat van.

En toen kwam niet veel later het moment naderbij dat ik voorgoed uit Den Haag zou vertrekken en zou emigreren naar de hoofdstad. Je laat dan na bijna veertig jaar toch wat achter in je geboortestad, vooral veel herinneringen, zoals die aan de Haagse stadhuizen. maar je moet juist ook niet bang zijn om nieuwe avonturen in de wereld op te zoeken. En dat heb ik gedaan.

De mazzel!

Moby Dirk, voor Haagspraak.

(Amsterdam – Den Haag 1960)

De Jongenskamer – www.dejongenskamer.nl

Haagsche Paaschquiz – De uitslag

De uitslag en antwoorden

Gera van Nieland is de winnares van de tweede Haagsche Paaschquiz. Zij had als enige alle vragen goed beantwoord, maar een antwoord was niet volledig. Maar dat complete antwoord had niemand ingezonden. Gera, proficiat!

Er hebben vier mensen meegedaan en vorig jaar waren dat er nog zeven. Maar ik ben tevreden dat deze inzenders de moeite hebben genomen. Ze waren er wel allemaal van overtuigd dat ze alle vragen goed hadden. Dat was niet het geval. Ingezonden hebben Rob van der Werf, Casper de Weerd, Niek ’t Hart en Gera Nieland.

Het antwoord op de vraag over waar Mozart verbleef was bij niemand compleet, want Wolfgang Amadeus Mozart verbleef op twee opeenvolgende adressen. Twee deelnemers zonden het ene adres in en twee het andere. Ook waren er nog verschillen in antwoorden over wie het beeld van Haagse Harry heeft ontworpen.

Bedankt voor de inzendingen en het meedoen. Gera ontvangt als prijs een stripboek van Haagse Harry. En dan nu de antwoorden.

haagsche paaschquiz

Vragen en antwoorden

1 – Welke bekende Haagse zaak bevindt zich op postcode 2513 AS?

Slagerij Dungelmann, Hoogstraat 34. Vermaard om zijn croquetten. En met dubbel-n net als Dreesmann en Hiltermann.

2 – De Haagse beatband The Shane maakte in 1967 een singletje. Wat was de titel van de B-kant?

Op de A-kant stond Miss bountiful(l) en op de B-kant Got to hold on.

3 – Wie deed de art-direction voor de film Blonde Dolly?

Dat was de Haagse art-director Ben van Os, die samenwerkte met Jan Roelfs. Ben was ook bekend van de voormalige winkel de Kollektor.

4 – In welke wijk bevindt zich de ingang van de grootste bunker die de Duitsers in de oorlog in Den Haag hebben gebouwd?

Dat is in het Benoordenhout. De ingang van de hospitaalbunker bevindt zich op de Van Ouwenlaan nummer 11.

5 – In 1982 stond Hans Vermeulen vier weken in de tipparade met het nummer Hilde. Wat was de volledige naam van de vrouw waarnaar hij verwees?

Dat was een lied over zijn voormalige vrouw en zangeres Hilde Dianne Marshal, bekend van onder meer The Rainbow Train.

6 – Hoe heet de grote zaal van het Koninklijk conservatorium in Den Haag?

De Arnold Schönbergzaal.

7 – Van welke club won ADO in de finale voor het eerst de KNVB-beker?

Dat was in de finale van AFC Ajax en A.D.O. won met 2-1.

8 – Wie heeft het standbeeld van Haagse Harry ontworpen?

Marnix Rueb was de geestelijk vader en tekenaar van Haagse Harry, maar het beeld is ontworpen door Bouke Scheumie. Het is vervaardigd door Rob Daenen en Structuur 68.

9 – In welk lied komen de woorden bandeng, tahoe petis en onde-onde voor?

Geef mij maar nasi goreng, gezongen door Wieteke van Dort.

10 – Waar werd voormalig wethouder Jack Verduyn-Lunel later directeur van?

Van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK).

11 – Waar verbleef Amadeus Mozart als kind toen hij zeven maanden in Den Haag woonde?

Eerst verbleef hij in Hotel La Ville de Paris, toen hoek Fluwelen Burgwal en Lange Houtstraat. En daarna logeerde Mozart bij de bekende meester-horlogemaker Eskes die op het Hofspui woonde. Een gevelsteen in het gebouw op de hoek van het Spui en de Kalvermarkt herinnert hier nog aan.

12 – Wat was de naam van de eerste eigenaar van de Haagse Marathon?

Tom Ooms.

13 – Hoeveel treden telt de trap van de Scheveningse vuurtoren?

Dat zijn er 159, tel maar na.

14 – Hoe heette het Haagse video-collectief dat vroeger tv-programma’s maakte voor de VPRO?

Dat was het video-collectief Meatball, mede oprichter van het Kijkhuis.

15 – Wat was de (echte) naam van de zanger van de groep Galaxy-Lin?

Dat was Ruud van de Berg, alias Rudy Bennett van The Motions. Timmert weer aan de weg. Galaxy-Lin was een groep van Robbie van Leeuwen in de jaren zeventig.

__

Het was me een groot genoegen.

Moby Dirk

De Jongenskamer – http://www.dejongenskamer.nl

Edwin IJsman van Haagspraak bedankt voor het online zetten van de quiz.

Opgave De Haagsche Paaschquiz – https://haagspraak.nl/2016/03/24/de-haagsche-paaschquiz/

De Haagsche Paaschquiz

Voor wie van quizzen en googelen houdt, presenteert Haagspraak de tweede Haagsche Paaschquiz. Het zijn vijftien open vragen.

Voor degene die de meeste vragen goed weet te beantwoorden, wacht een stripboek van Haagse Harry en eeuwige roem als je alle antwoorden weet.

Bij een gelijk aantal goede antwoorden wordt er geloot. De antwoorden kun je tot maandagavond 28 maart, Tweede Paasdag, tot middernacht inzenden naar:

quiz afgelopen

Na de inzendtermijn zal de winnaar zo snel mogelijk bekend worden gemaakt op Haagspraak en met de juiste antwoorden.

De reactiemogelijkheid is bij deze blog afgesloten. Bij de uitslag wordt een nieuwe blog gemaakt waaronder gereageerd kan worden.

Veel succes en plezier en Vrolijke Paasdagen!

Moby Dirk

Haagsche paaschquiz

Haagsche Paaschquiz II

  1. Welke bekende Haagse zaak bevindt zich op postcode 2513 AS?
  2. De Haagse beatband The Shane maakte in 1967 een singletje. Wat was de titel van de B-kant?
  3. Wie deed de art-direction voor de film Blonde Dolly?
  4. In welke wijk bevindt zich de ingang van de grootste bunker die de Duitsers in de oorlog in Den Haag hebben gebouwd?
  5. In 1982 stond Hans Vermeulen vier weken in de tipparade met het nummer Hilde. Wat was de volledige naam van de vrouw waarnaar hij verwees?
  6. Hoe heet de grote zaal van het Koninklijk conservatorium in Den Haag?
  7. Van welke club in won ADO in de finale voor het eerst de KNVB-beker?
  8. Wie heeft het standbeeld van Haagse Harry ontworpen?
  9. In welk lied komen de woorden bandeng, tahoe petis en onde-onde voor?
  10. Waar werd voormalig wethouder Jack Verduyn-Lunel later directeur van?
  11. Waar verbleef Amadeus Mozart als kind toen hij zeven maanden in Den Haag woonde?
  12. Wat was de naam van de eerste eigenaar van de Haagse Marathon?
  13. Hoeveel treden telt de trap van de Scheveningse vuurtoren?
  14. Hoe heette het Haagse video-collectief dat vroeger tv-programma’s maakte voor de VPRO?
  15. Wat was de (echte) naam van de zanger van de groep Galaxy Lin?

Uitslag Haagsche Paaschquiz

Twee Glazen Zekerheid

2 glazen zekerheid
Een tweespraak van de Clichémannetjes in café de Sport (Koos) in Den Haag. De Clichémannetjes waren toen bekend van het radio-programma Uitlaat van de VARA. Ze hebben er twee lp’s en twee singletjes mee uitgebracht.

Als kind vond ik het plaatje geweldig en heb het helemaal grijsgedraaid. Kende ook hele stukken tekst. Over het verzekeringsmannetje meneer Heideheuvel. Het singletje hangt hier bij mij in de jongenskamer aan de muur. “En dan zit Heideheuvel achter een reuzepils op de Bahama’s …”
Mijn goede maten Lester en Elvin uit de jaren tachtig hebben die sketch nog eens helemaal nagedaan onder hun artiestennaam De Bounty’s. Mee opgetreden in Lokaal Vredebreuk in Den Haag. Was heel goed. Later heb ik nog een dialoog als Klisjeemannetjes voor ze geschreven voor het Haags Filmhuis, maar dat is een ander verhaal.
Het plaatje heet Twee glazen zekerheid en staat helaas niet op YouTube. Wel is de volledige tekst op de fansite van Koot en Bie te vinden. Even goed kijken, want ik kan geen link van die pagina geven. Wel van de hele site. Sowieso de moeite waard.

Fansite – Simpelsite – kootenbie.nl

En de tekst is ooit door Lester in de computer gezet en later door mij naar de beheerders van de site gestuurd. En met een scan van mijn hoesje. Dat hebben ze allemaal online gezet. En het plaatje dat aan de muur hangt, heb ik lang geleden van Lester gekregen. Mijn eigen singletje is ooit zoekgeraakt en verdwenen.
Maar nu heb ik vandaag even contact gehad met Lester en blijkt dat hij uit een of andere bron het singletje op mp3 te hebben in piekfijne kwaliteit. Dus een korte montage gemaakt en het plaatje geüpload naar YouTube.

2 Glazen Zekerheid – De Clichémannetjes – Nillmij – 1967 – YouTube

__
“Het zal Heideheuvel een zorg weze, al steek je je eige helemaal in de hens …”

Met dank aan J. Lester Novros II.

__

Moby Dirk

http://www.dejongenskamer.nl – De Jongenskamer

Hommage Haagse Humor Helden

Haagspraak gefeliciteerd met de derde verjaardag en maak er ook in de toekomst wat moois van. Voor mij een aanleiding om toch weer een keer bij te dragen met een zelf-geknipte Haagse clip-video.

Eind vorig jaar plaatste ik op Haagspraak een compilatie van veertig minuten met een overzicht van de Haagse pophistorie, toen en nu, op Vimeo: Den Haag Popstad Nummer 1! Nu heb ik een compilatie van 35 minuten met korte fragmenten op Vimeo en YouTube gezet met Haagse humorhelden. Geen commentaar verder en kijk zelf wie er allemaal te zien en/of te horen zijn.

Hommage Haagse Humor Helden

De mazzel!

Moby Dirk

Website De Jongenskamer

__

Den Haag Popstad Nummer 1 – Compilatie Vimeo – 40 minuten 2014