Eerste bemande ballonvaart vanuit de Paleistuin


Het is alweer een tijdje geleden dat ik door de Paleistuin wandelde. Wat opviel was het ballonbeeld.
Meestal zijn de struiken rondom het beeld hoger en vol met blad maar door snoei en herinrichting was het beeld goed zichtbaar.
Ik liep er naartoe en omheen en zag ineens dat er een tekst op de sokkel stond.
Ik had deze kant van het beeld met de tekst nog nooit goed bekeken.
Het beeld is gemaakt door M. v.d. Burgh & P.Donk en werd zaterdag 22 oktober 1960 onthuld
Op de sokkel staat

Ter herdenking van de eerste ballonvlucht
boven Nederland door Jean Pierre Blanchard.
Aangeboden aan de Gemeente s’Gravenhage.
Ter gelegenheid van het derde lustrum van
de vliegtuigbouwkundige studievereniging
.12-6-1785-22-10-1960

De tekst op het monument is niet juist
Jan Modderman was de eerste Nederlander die op 19 maart 1784 met succes een heteluchtballon liet opstijgen.
De eerste bemande ballonvaart in Den Haag vond plaats op 12 juli 1785, uitgevoerd door Blanchard vanuit de de paleistuin van Paleis Noordeinde.

Bron tekst en tekening G. Carbentus.rijksmuseum Wikipedia
Het oplaten van de luchtballon van de Fransman Jean-Pierre Blanchard in de Paleistuin bij Paleis Noordeinde te Den Haag op 12 juli 1785, de ballon is geland bij het dorp Zevenhuizen. De luchtballon wordt klaargemaakt binnen een afzetting waaromheen publiek is verzameld.
Eerste oplating van bemande luchtballon in Nederland.

Bronnen wikipedia rijksmuseum

Wat doet een Amsterdamse gevelsteen op een Haags pand

Voormalig rijksarchief met in rode rechthoek de gevelsteen

Op de zijgevel van het voormalige rijksarchief
Bleijenburg 7, vond ik een gevelsteen, de hoek om te fotograferen was lastig maar met behulp van photoshop heb ik het toch recht kunnen maken ondanks veel kwaliteitsverlies. Speurwerk op het internet leverde geen info over wie wat waar, zelfs de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed kan geen uitsluitsel geven waar de steen vandaan komt, waarom het aan de zijgevel zit en sinds wanneer.
Er werd door de dienst geadviseerd om contact op te nemen met gemeente ’s-Gravenhage (afdeling Monumentenzorg en Welstand). Inmiddels is de vraag verzonden.
Voor mijzelf heb ik de verklaring het Logement van Amsterdam op het Plein is uit 1737 met een bijgebouw-koetshuis in de tuin waar de gevelsteen van afkomstig zal zijn. Later is op de grond bebouwing gekomen van het Bleijenburg en is de gevelsteen herplaatst op het rijksgebouw.
Maaaaar wie het wel weet mag het zeggen 🙂
Aanvullende informatie gekregen van ir. E.J. Nusselder[b.i.R] monumentenzorg Den Haag.

De gevelsteen sierde het koetshuis aan het Bleijenburg dat onderdeel was van het Huis van de Heren Afgevaardigden in de Statenvergadering uit Amsterdam, die aan Plein 23 hun ‘hotel’ hadden (1741).
Het koetshuis moest wijken voor de nieuwbouw van het Algemeen Rijksarchief met Depot, dat in 1903 werd opgeleverd naar plannen van Rijksbouwmeester Jacobus van Lokhorst.
Uit historisch besef liet Van Lokhorst – protegé van De Stuers; de ‘vader’ van de Nederlandse monumentenzorg – de uit de sloop behouden gevelsteen van de Heren van Amsterdam in de zijgevel van het dienstgebouw opnemen.
Het betreft de gevelsteen boven de centrale ingang van het dubbele koetshuis van Amsterdam. Dubbel omdat het huis aan het Plein 23, de tuin en het stalgebouw aan het Bleijenburg vanwege het gebruik door enerzijds de Amsterdamse vertegenwoordigers in de Staten van Holland, anderzijds de afgevaardigden uit Amsterdam in de Staten Generaal, strikt gescheiden waren, zoals uit bijgaande plattegrond blijkt.
Bijgaand ook een foto van het stallengebouw uit ca. 1863, waarop boven de middelste toegang (in de noordwesthoek van het koetshuis voor de gedeputeerden in de SG) de gevelsteen te zien is.

copyrightgemeentearchief Den Haag

copyrightgemeentearchief Den Haag

ir. E.J. Nusselder [b.i.R]
MONUMENTENZORG

(C) ir. E.J. Nusselder [b.i.R]
MONUMENTENZORG

met dank aan
ir. E.J. Nusselder [b.i.R] drs.Dick.Valentijn MONUMENTENZORG Gen Haag
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
M.S. Verweij, adviseur architectuurhistorie

De beer met pannenkoeken


Tijdens een wandeling zag ik op de middenstijl van een deurkozijn deze gebeeldhouwde decoratie. Het kwam mij voor als een beer die bezig was een stapel pannenkoeken te verorberen. Ik hoopte bij de andere huizen op meer van dit soort decoraties maar de andere huizen hadden de klassieke kapiteelversiering.

Thuisgekomen keek ik op het World Wide Web of ik meer informatie kon vinden over beren met pannenkoeken.
Deze combinatie blijkt vaker voor te komen dan ik verwacht had. Vooral in het buitenland zijn de stapels pannenkoeken eten populair en staan er bekend als Shrove Tuesday, Pancake Tuesday. In Nederland is deze traditie bekend tijdens vastenavond. Ook de beer is op veel plaatjes in combinatie met pannenkoeken te zien.
Op wikipedia vond ik via pannenkoeken en beer deze foto.
Zapusty-w-Podmoklach-Wielkich Public Domain.

Den Haag op pelgrimroutes Santiago de Compostella


Onlangs zag ik een klassieke Amerikaanse bus op het Kerkplein staan.

Ik liep om de bus heen om hem rondom te kunnen bezien toen mijn oog viel op een bronzen Jacobsschelp die op het trottoir was bevestigd.

Bij verder kijken zag ik dat er meer schelpen waren bevestigd …

De Grote of Sint-Jacobskerk is onderdeel van de oudere pelgrimroutes.
Een van de routes loopt via Amsterdam, Haarlem, Den Haag, Antwerpen met als eindbestemming Santiago de Compostella.
Vroeger waren de schelpen een aanwijzing voor de bedevaartgangers dat ze op de goede weg waren. Ook heden ten dage kom je de schelp tijdens de Camino nog tegen of zijn zoals op het Kerkplein weer in ere hersteld.
Hoog in de kerk waar de beiaardier het carillon bespeelt, hangt boven de toegangsdeur ook een Jacobsschelp.

Boven de toegangsdeur naar de beiaardier …

Meer weten over de Camino?
https://www.santiago.nl/faq-stjacob-en-de-camino

Haagse familie Robertson


Tijdens het wandelen zie ik vaak eerste stenen aan gevels. Op een bepaald moment ben ik ze gaan fotograferen en stopte ze in een map.
Intussen is het aantal aardig opgelopen en zo af en toe bekijk ik een foto en probeer ik via Google te achterhalen wie de naamgever van de steen is. Zo ook met deze steen.

Ik kwam erachter dat de familie Robertson oorspronkelijk van Schotse afkomst is.
De eerste Robertson was als huurling/waardgelder geronseld voor het Staatse leger van Maurits van Oranje. Met schepen werden ze opgehaald vanuit de omgeving van Edinburgh.
Sommigen keerden later weer terug en een aantal bleef hier en stichtte een familie.

De ‘Robertson’ (van de eerste steen) was koopman en mede-eigenaar van een bedrijf dat handelde in hout, tras en tegels.
Het gezin bestond uit een echtpaar met negen kinderen.
Op de steen staat MH en W Robertson 1852,
MARINUS HENDRIKUS ROBERTSON geboren Den Haag 5 september 1842,
WILLIAM ROBERTSON geboren Den Haag 27 januari 1844.
Een dochter uit het gezin, genaamd Suzanne is als schilderes bekend geworden.

suze_bisschop-robertson
Foto: Door Cornelis Johannes Lodewicus Vermeulen (1861-1936) – Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie, Publiek domein,
Susanne werd geboren op 17 december 1855 en overleed 18 oktober 1922. Vreemd is wel dat ik in 2009 een foto van haar grafsteen heb gemaakt omdat ik de steen mooi vond terwijl ik niet wist wie Susanne was; voor mij was ze immers een onbekende.

grafsteensuz

Later thuis kwam ik er via Google pas achter wie en wat zij was: Susanne stond bekend als een van de de Amsterdamse Joffers, een groep kunstenaressen die studeerden aan de Rijksacademie te Amsterdam.
Via de eerste steen met de naam Robertson is de cirkel weer rond en heeft de foto van haar grafsteen meerwaarde gekregen.

Meer info over familie Robertson via de urls.
Info bronnen:
Wikipedia en Wikimedia.org

https://nl.wikipedia.org/wiki/Staatse_leger
wikiwand http://www.wikiwand.com/nl/Suze_Robertson
https://nl.wikipedia.org/wiki/Suze_Robertson