Paradies Liebe

filmhuis
filmhuis

“Was will das Weib?” vroeg Freud zich aan het eind van zijn leven vertwijfeld af. Deze kreet borrelde bij mij naar boven toen ik onderweg naar huis in de bus zat na te denken over de film die ik zojuist had gezien. Paradies Liebe van Ulrich Seidl.
Volslanke vrouwen die hun vakantie vieren in Kenia, in een omheind en bewaakt vakantieparadijs, waar verder weinig te beleven valt. Het enige waar deze dames op uit zijn is betaalde seks met zwaargeschapen negers. Bij beteaalde seks gaat het hier niet om mannen die betalen, maar de vrouwen die diep in de buidel tasten om seks te hebben.
De hoofdrol wordt gespeeld door Teresa (?), een 50 jarige gescheiden moeder van een puberende dochter.
Ze werkt met geestelijk gehandicapten volgens de openingsscène. Waarom moeten we dat weten? Het karakter van Teresa wordt tijdens de twee uur durende film verder nergens uitgediept. Misschien moeten we uit haar naam en beroep de conclusie trekken dat het verder wel goed zit met Teresa? De vraag van het waarom dringt zich vaker op.
Het vakantiepark is helemaal van de buitenwereld afgesloten. Binnen, in een decor van een zebra gestreept interieur, worden de gasten vermaakt. Buiten op het afgeschermde strand liggen de gasten te bakken. Achter een afzetting van touw staan jonge Keniaanse mannen geduldig te wachten tot iemand deze grens overschrijdt. Daar begint het spel van de verleiding. Bijouterieën, boottochtjes, kamelen- autoritjes of achterop de motor. Alles kan. Niets moet. Het heeft de sfeer van vrijblijvendheid maar dat is het niet. Teresa laat zich verleiden, laat zich meenemen naar de woning van haar beschermer en laat zich verwennen. Ze krijgt wat ze wil, en behalve de seks lijkt ze vooral te genieten van alle aandacht. Haar naïviteit is soms ontroerend. Totdat er ineens problemen ontstaan. Meneer wil geld, voor het kind van het zielige zusje die door haar man is verlaten, voor het schooltje van zijn andere zus. En Teresa geeft, ze geeft veel. De “relatie” eindigt omdat zij niet genoeg geeft. Dat gebeurt niet één keer maar meerdere malen. Teresa heeft geen last van voortschrijdende inzichten. Eenzaamheid is misschien ook een thema.
De film voelt vaak erg ongemakkelijk. Er wordt soms denigrerend en racistisch gesproken over negers waar ze zelf bij zijn, want “ze verstaan ons toch niet”, en dat is maar de vraag. De dames gedragen zich soms superieur en koloniaal ten opzichte van hun prooien vind ik. Vooral tijdens een van de laatste scenes waarin drie vriendinnen op de verjaardag van Teresa, bij wijze van cadeau, een jonge bijna blote neger meenemen waar ze zich op bed mee gaan vermaken. De brutaalste van het stel bindt een roze strik om de zwarte piemel die maar niet stijf wil worden ondanks alle pogingen. Hij wordt betaald en weggestuurd. Is dat humor? Het is een beschamende situatie. Misschien wel net zo beschamend dan wanneer 4 b(r)allerige studenten of bankenbobo’s zich met een vrouwelijke prostituee vermaken tijdens een intiem feestje.
Het enige leuke aan de film is de manier waarop de vriendinnen van Teresa over hun eigen lichaam babbelen. Ze zijn dik en hebben hangtieten en ze doen daar zelf helemaal niet moeilijk over, integendeel.
Ik weet niet precies welk verhaal Ulrich Seidl ons met deze film wil vertellen. Ik zie wat er gebeurt maar ik mis achtergronden en motieven. Waarom doen de mensen de dingen die ze doen in deze film. Als deze vrouwen alleen maar seks willen pak het dan goed aan, doe niet zo klungelig. Loop niet als volwassen vijftiger als een puber in de val van je zelfgekozen loverboy.
Was will das Weib?
Twee uur vond ik heel erg lang. Mijn buurvrouw waarschijnlijk ook want die begon na een half uurtje zowat onafgebroken te sms’en of te twitteren. Wel storend hoor zo’n verlicht schermpje en het bijna onhoorbaar geklik van nagels op toetsjes naast je.

Hope Springs

Hope Springs

Terwijl ik onder de douche sta denk ik wederom na over een film die ik al enkele weken geleden gezien heb.

Hope Springs

Wat als je al 30+ jaar met dezelfde man getrouwd bent en het leven van alle dag bepaald niet inspirerend is. Je man valt iedere avond bij hetzelfde programma, wat hij zo graag wil zien en jij niets vindt, in slaap. Je kookt, boent, wast en verzorgt, maar je wordt als persoon niet opgemerkt. Wil je dat de resterende jaren van je leven dan nog volhouden of waag je de stap en ga je scheiden? Meryl Streep speelt, zoals vaker, een iet wat fragile, onzekere, ouder wordende vrouw.  Geloofwaardig wordt het verhaal als de twee na behoorlijk wat pressie vanuit de vrouw, uiteindelijk toch op de bank bij de huwelijkstherapeut belanden en ook daadwerkelijk blijven zitten. Als je al zo veel jaar getrouwd bent, blijf je dan spreken over wat je fascineert, je opwindt en vooral waarom je van elkaar houdt? Man, gespeeld door Tommy Lee Jones, denkt van niet en wringt zich in allerlei bochten om maar vooral niet te hoeven zoeken naar wat hem beweegt in het leven. Ballen toont de vrouw door alhoewel ze zich normaliter niet gehoord voelt, nu toch echt duidelijk voor haar eigen geluk gaat. De vragen die er gesteld worden in de film zijn zowel ontroerend, lachwekkend, als confronterend. Niet volgepakt met overweldigende filmische beelden, maar gewoon een prettige film om naar te kijken. Het enige vreemde vond ik dat Meryl Streep in iedere scene andere kleding aan heeft. Alsof de kleding die zij draagt staat voor de stemming waar ze in is.

Boeiend vond ik bovenal dat ik in een afgeladen zaal vol met ‘afkeurende-geluiden makende’ dames van rond de 70 jaar zat en welgeteld 13 heren. Ik bedenk me dan op zo’n moment, zou ik in zo’n huwelijk kunnen functioneren?  Wat je nu verzuimt aan te pakken in de onderlinge omgang met elkaar zal zich over 30+ jaar wreken. Dus vol goede moed droog ik mij af, ga naast mijn man op de bank zitten en vertel hem dat ik van hem houd!

Over ouder worden

“Amour” is een confronterende film die gaat over het ouder worden. We willen allemaal graag oud worden en gezond blijven. Vooral dat laatste is heel belangrijk. “Nog vele jaren in goede gezondheid”, staat er vaak op verjaardagskaarten geschreven. Deze film gaat niet alleen over het ouder worden maar ook over een naderende dood. We gaan allemaal dood, niemand uitgezonderd. Hebben we het daar wel eens over met mensen die ons dierbaar zijn of schuiven we dat liever vooruit? Als je jong bent is dit nog allemaal de “ver-van-mijn-(sterf)bed-show” maar naarmate je ouder wordt dringt die gedachte zich vaker op. Het komt onvermijdelijk op je af, maar hoe komt het? Als je “geluk” hebt krijg je een hartstilstand of leg je het loodje in het verkeer. Heel vervelend voor de nabestaanden maar wie weet hoeveel narigheid jou bespaard is gebleven.
Over die narigheid gaat deze film. We zien in een gelukkig ouder echtpaar in goeden doen. In het begin van de film zie je het paar in een concertzaal bij een optreden een jonge pianist, een succesvolle leerling van mevrouw. Thuis wordt er over nagepraat en het leven kabbelt rustig voort zoals dat bij oudere echtparen vaker gebeurt. Ze bewonen een schitterend ruim bemeten appartement met lift en conciërge-echtpaar. De vrouw echter wordt plotseling getroffen door een herseninfarct. Twee zelfs. De eerste is een bijna onopgemerkt moment van afwezigheid, de tweede is ernstiger en zorgt voor een gedeeltelijke verlamming. We zijn getuige van het hele proces van aftakeling, ontreddering, afhankelijkheid, decorumverlies. De echtgenoot verzorgt zijn vrouw desondanks heel liefdevol, bijgestaan door ingehuurde professionele hulp. Maar ze zijn beiden de regie over hun leven volledig kwijt.
Het is geen vrolijke film, hij zet je behoorlijk aan het denken, althans mij. Wat zou ik doen in zo’n situatie? Welke stappen moet ik zelf nemen en op welk moment?
De hele zondag waren alle voorstellingen volledig uitverkocht en de zaal was meesttijds muisstil.

Deze film draait momenteel in het Filmhuis Den Haag

De Marathon

De Marathon

Hilarisch grappig, ontroerend en een tikkeltje ordinair. Dat is mijns inziens de omschrijving van de nieuwe Nederlandse film, de Marathon, die nu in de bioscoop draait.
We zien héél wat bekende acteurs in deze film voorbij komen, die een bijzonder verhaal vertellen.
Een garage die langzaam maar zeer zeker down the drain gaat en de medewerkers die erin werken vertellen allemaal hun eigen unieke verhaal.
De een is ziek, de ander met een baby die niet eens van hem is, de derde zit in een zeer ongelukkig huwelijk, de vierde is een in de kast zittende homo en een Egyptische ex-Marathonloper met een ongelukkige voet. Dit is natuurlijk een doldwaas gegeven.
Al snel blijkt dat niet alleen de garage een langzame dood sterft, maar de garagehouder ook. Om de garage te redden, zijn familie en vrienden moet hij zo snel mogelijk veel geld zien te verdienen om een belastingschuld af te betalen. En zó wordt de Marathon geboren.
Vriendschap en onvrede, bezieling en doorzettingsvermogen, geheimen en verwaarlozing zijn de thema’s die deze film behelzen.
De toewijding van die rennende, te dikke mannen is ontroerend en de grappen tegelijkertijd, ik heb tot tranen toe gelachen!
De cast is weerzinwekkend en daardoor geniaal, ik zeg:”gaan”….want die laatste paar honderd meter…die zijn killing!

Dans la maison

Een van de openingsscènes van deze film bestaat uit een breedbeeld mozaïek waarin alle geüniformeerde leerlingen van een lyceum in willekeurige samenstelling in een flits voorbijkomen. Het mozaïek bevat steeds minder leerlingen, het beeld wordt steeds trager en de foto’s steeds groter, totdat er uiteindelijk slechts twee overblijven die – zo blijkt weldra – de hoofdpersonen zullen worden, naast de twee echtparen die de verbinding tussen beide leerlingen vormen.

Claude, een intelligente jongen van 16,  leeft alleen met zijn invalide vader. Zijn moeder is er vandoor gegaan toen hij negen was. Claude is een dromer. Zit soms op een bankje van een parkje dat omringd wordt door hele mooie huizen. Hij fantaseert hoe het zou zijn om als lid van zo’n familie in zo’n mooi huis te wonen. In zijn klas raakt hij bevriend met een jongen die in zo’n mooi huis woont. Toevallig is die jongen heel slecht in wiskunde en Claude juist heel goed. Ze besluiten om samen  huiswerk te maken. Op die manier dringt hij zichzelf zo’n mooi huis binnen. Hij schrijft hierover voor zijn leraar literatuur. Die raakt geboeid door goed geschreven enigszins voyeuristisch verhalen waarin Claude zijn huiswerkbezoeken beschrijft. “Wordt vervolgd” is steevast de slotzin.  Omdat zijn leraar schrijverstalenten vermoed geeft hij hem extra aandacht. Niet in het minst omdat hij, samen met zijn vrouw, benieuwd is naar het beloofde vervolg. Hoewel de opstellen uitsluitend bestemd zijn voor de leraar zelf laat hij ze ook aan zijn vrouw lezen en vraagt haar mening.
Het kinderloze echtpaar laat zich meeslepen door nieuwsgierigheid, puur voyeurisme zeg maar, uiteindelijk wordt dit hun ondergang.
Al met al krijgen we een mooi inkijkje in de privéwereld van het leraarsechtpaar, waarvan de vrouw een galerie heeft met moderne kunst die met opheffing bedreigd wordt. Ondanks de pornografische kunst die er op een bepaald moment staat tentoongesteld blijven kijkers en kopers weg. Deze tentoonstelling is haar strijd tegen de porno-industrie maar in feite zijn het gewoon opblaaspoppen uit een seksshop. Ook hangt er ergens een schilderij van penissen die met zijn vieren en hakenkruis vormen.  Als laatste redmiddel organiseert ze een tentoonstelling over moderne Chinese kunst. Stiekem heeft ze voor de vernissage ook de ouders van de vriend van Claude uitgenodigd, want over die mensen weet zij via de opstellen alles, ook intieme details, maar heeft ze nog nooit gezien en is nieuwsgierig.  De mening van de leraar over moderne kunst in het algemeen die hij gevraagd en ongevraagd ventileert is schitterend. Ik vermoed dat het ook de mening is van François Ozon, de regisseur.
Fictie en werkelijkheid lopen continu door elkaar. Is wat Claude schrijft de waarheid? Voice-overs verbinden fictie en werkelijkheid naadloos aan elkaar. De opstellen blijven komen en worden kritisch beoordeeld en soms zien we scenes opnieuw gespeeld maar dan waarin de opmerkingen van de leraar met terugwerkende kracht zijn verwerkt.
De leraar maakt schema’s hoe je een goed boek moet schrijven, je zou het ook filmscripts kunnen noemen. Er is een hoofdpersoon die een ideaal heeft, dat is altijd de basis. Onderweg naar dat ideaal komt de hoofdpersoon allerlei obstakels tegen die overwonnen moeten worden.
De ouders van zijn medeleerling zijn op hun manier ook een beetje sneu. De vader werkt hard terwijl zijn directeur er met de eer en de centen gaat strijken. (hij wordt later ook ontslagen). Zijn moeder studeerde binnenhuisarchitectuur maar is gestopt toen zij het kind kreeg. Later wil ze haar studie weer oppakken. Ze droomt nu van een nieuwe inrichting en verbouwing van haar huidige woning. Zo heeft iedereen zijn dromen.  De relatie tussen Claude en de moeder is af en toe een beetje broeierig. Ozon maakt gebruik van suggestieve symbolen, metaforen zo je wilt, zo laat hij de moeder, als ze samen met Claude, voor hun huis, op een bankje zit een appel eten. Nou dan weet je het wel.  Terwijl ook enige seksualiteit  gesuggereerd wordt tussen Claude en de galeriehoudster.  Claude weet op slinkse wijze ook het huis van zijn leraar binnen te dringen.
De galeriehoudster pakt op een bepaald moment haar koffers en vertrekt nadat haar man wordt ontslagen wegens fraude. Het hardwerkende echtpaar vertrekt naar China, want daar liggen goede toekomstkansen voor hardwerkende mensen.

Aan het einde van de film zitten Claude en zijn “professeur”, in de avondschemering, op een bankje van een “instituut” met uitzicht op een appartementsgebouw van circa 10 woningen breed,  en 4 lagen hoog waarin achter elk verlicht raam “dingen” gebeuren, mensen ruzie maken, elkaar liefhebben, verzorgd worden, feesten, verveeld naar de televisie liggen te hangen.  We zijn getuigen van een moord. Deze eind scene had voor mij véél langer mogen duren want er was nog zó veel te zien.
Elk “Maison” vertelt zijn eigen verhaal. De wereld zit vol mensen, vol dromen en vol verhalen.

zie filmhuis