Auteur: edwin ijsman

Idealist met een kwinkslag | Schrijft | Fotografeert | Ontwerpt | Onderzoekt | Voorliefde voor nutteloze dingen | Twitter: @edwinijsman

Recensie boekenweekgeschenk 2014: Een mooie jonge vrouw

Een mooie jonge novelle, zo kan je het boekenweekgeschenk van Tommy Wieringa het beste omschrijven. De auteur, die al eens het verwijt op zijn dak kreeg dat hij aan ‘mooischrijverij’ zou doen, komt met name in het begin van het boek met een reeks prachtig beschreven scenes. Hij wisselt af en toe van camerastandpunt als hij de prille verliefdheid van zijn oudere hoofdpersoon (Edward Landauer, 42 jaar) met zijn 14 jaar jongere Ruth beschrijft.

Moeten we ons hier aan storen? Absoluut niet: de beschrijvingen zijn in lijn met de geestesgesteldheid van Edward, die de leegte in zijn bestaan gevuld lijkt te hebben met de verovering van een prachtige ‘lichtvoetige heidense godin’. Als ‘een lichtvlek op de bosgrond’. En met een kleine Haagse verwijzing: aan het mooie taalgebruik van onze Louis Couperus storen we ons na ruim een eeuw ook niet. We genieten ervan.

Tommy Wieringa in gesprek op het ECL, Haarlem. Foto: Thomas Sandfort

Dat doet de mannelijke hoofdpersoon van ‘Een Mooie jonge vrouw’ ook. Net als in de eerste jaren van zijn wetenschappelijke carriëre leeft hij in een roes. Zijn bezit van zijn jongere echtgenote komt hem als onwerkelijk over. Daarin bevindt zich dan ook de tragiek van het verhaal. Zodra Edward langzaam weer in contact komt met de realiteit en hij zijn leven met Ruth als een normale zaak gaat ervaren is de neergang van de relatie eigenlijk al ingezet. Hij gunt haar een kind, of hij zelf vader wil worden, wordt aanvankelijk niet helemaal duidelijk. Maar dat is het voor Edward zelf ook niet.

De neergang van zijn relatie wordt parallel beschreven aan zijn fysieke aftakeling, maar vooral aan zijn toenemende mentale ontreddering. Gedurende het verhaal verliest Edward langzaam het gevoel grip te hebben op zijn eigen leven. Hij neemt nog een minnares, weer een flink aantal jaren jonger dan zijn vrouw, om de rush weer terug te krijgen, maar ook zij biedt hem geen ontsnapping uit zijn innerlijke emotionele woestijn.

Het verhaal is, afgezien van de eerste 2, 3 hoofdstukken, grotendeels chronologisch beschreven. Het speelt zich af in het tijdsbestek van een jaar of 6, met af en toe wat flashbacks en herinneringen.

(Spoiler alert)

De hoofdpersoon, (Prof. Dr.) Edward Landauer wordt nauwlettend gevolgd, de andere karakters zijn nauwelijks uitgewerkt. Daar kan je bezwaren tegen hebben, maar je kan ook zeggen dat dit wel past bij de beschrijving van het leven van iemand die vooral op zichzelf gericht is. Het verhaal van Edward is dan ook doordrongen van zijn onmogelijkheid om daadwerkelijk in contact te komen met de mensen om hem heen. Helemaal aan het eind van het verhaal komt er ook een scene waarin de hoofdpersoon zich herinnert ooit een kip te hebben gered uit de legbatterij: het beest leidt na deze ‘redding’ uiteindelijk een ellendig leven, geterroriseerd door andere, veel kleinere kippen, simpelweg omdat het beest nooit gesocialiseerd is. De metafoor is duidelijk.

Daar komen we ook bij een manco van het boek: thema’s zoals ‘het ervaren van de pijn van de ander’ worden uitgeschreven, maar niet verinnerlijkt. Het blijven veelal laagjes die in stukken tekst toegevoegd zijn aan het verhaal, soms licht filosofisch, maar nooit diep geïntegreerd in de gebeurtenissen.

De vraag is natuurlijk of de vorm van de novelle zich hiertoe leent, 93 pagina’s hebben nou eenmaal hun beperkingen. Alles bij elkaar kan wel gesteld worden dat dit een boekenweekgeschenk is van bovengemiddelde kwaliteit. Een boek dat de moeite waard is om te lezen.

Edwin IJsman

Lees voor het vermaak ook het artikel over de manier waarop ik noodgedwongen aan het boekenweekgeschenk kwam: https://haagspraak.nl/2014/03/08/boekenweekblues-een-zoektocht-naar-het-boekenweekgeschenk/

Boekenweekblues: een zoektocht naar het boekenweekgeschenk

Ook dit jaar wil Edwin IJsman voor Haagspraak weer graag een recensie schrijven van het boekenweekgeschenk. Bij zijn pogingen om via de reguliere kanalen het boekenweekgeschenk te bemachtigen, loopt hij echter tegen onverwachte obstakels aan. Gelukkig komt een reddende engel hem te hulp: ‘Het Internet’ 

Na mijn recensie van Kees van Kootens ‘De verrekijker’ van vorig jaar op Haagspraak, lijkt het mij leuk om ook in 2014 het Boekenweekgeschenk te behandelen. Nooit eerder las ik een boek van Tommy Wieringa, die vorig jaar met ‘Dit zijn de namen’ een werk uitbracht over een onderwerp dat mij na aan het hart ligt: vluchtelingen. Reden te meer om mijn boekenweekgeschenk te bemachtigen met de aanschaf van dit boek.

Het is mooi weer op vrijdag, dus ga ik onderweg naar de inmiddels weer open winkel van Polare in het Haagse centrum even langs de bibliotheek: wat strips wegbrengen voor ik weer eens een boete achter mijn naam heb. Vervolgens wandel ik, enigszins afgeleid door een paar voorbijlopende zomers geklede blondines, met een omweg naar de boekhandel.

Het boekenweekgeschenk, toch nog gevonden, via de alternatieve route
Het boekenweekgeschenk, toch nog gevonden, via de alternatieve route…

Onze excuses voor het ongemak – Deel I

Daar wacht mij een nare verrassing. “Vanwege het faillissement van Polare Nederland kunnen wij u dit jaar helaas geen boekenweekgeschenk aanbieden. Onze excuses voor het ongemak,” zoiets. Dat is jammer. Maar goed, de zon schijnt, niet getreurd. Ik kan altijd nog rustig terug naar huis wandelen en daar online een bestelling doen, boekenweekgeschenkje erbij scoren en ik ben klaar. Als ik kies voor het boekenweekgeschenk in ebookvorm kan ik zelfs meteen met lezen beginnen!

Onze excuses voor het ongemak – Deel II

Dat is de theorie. De praktijk blijkt helaas weerbarstiger. Na ongeveer een uur stoeien met de website van Bol.com heb ik nog altijd geen boekenweekgeschenk. De website blijft hardnekkig mijn bestelling weigeren. Bij elke poging om tot betaling over te gaan verschijnt er deze tekst:

“We vragen uw aandacht voor het volgende: Helaas is het afronden van uw bestelling vanwege een technische storing niet gelukt. Onze excuses voor het ongemak. Probeer het later opnieuw.” Gelukkig heeft Bol.com een klantenservice. Om deze niet onnodig te belasten, begin ik eerst met de virtuele assistent, Billie genaamd.

Billie blijkt een eikel. Na hem uitvoerig het probleem uitgelegd te hebben, vervalt hij weer in zijn beginvraag: “Waarmee kan ik u van dienst zijn?” Ik word er moedeloos van en besluit mijn situatie, compleet met foutmelding van de website, in een email te beschrijven en het antwoord af te wachten. Wellicht dat de echte medewerkers van Bol.com dit probleem kunnen oplossen. En anders is de technische storing de volgende dag wel weer verholpen.

Toch?

Onze excuses voor het ongemak – Deel III

Nee. Op zaterdag ontvang ik een email terug van Bol, met daarin de volgende tekst: “U geeft aan geen betaling te kunnen doen voor uw bestelling in verband met een technische storing. Wij begrijpen dat u dit als verwarrend ervaart. Wij kunnen u mededelen dat wij u vriendelijk verzoeken om alles af te sluiten op uw computer en opnieuw op te starten, vervolgens een andere webbrowser nemen dan wat u normaal gebruikt zoals; google of firefox of een andere. Dit wil vaak het probleem oplossen. Onze excuses voor het ongemak.” 

“Wij begrijpen dat u dit als verwarrend ervaart,” kan ik enkel opvatten als een belediging, een tekst die je stuurt naar iemand voor wie ‘Het Internet’ een soort driekoppig monster is waar je liever niet mee te maken hebt. Een geheimzinnige entiteit die je leven is binnengeslopen en die het langzaam onmogelijk maakt. Zo denk ik niet over ‘Het Internet’. Het is best een handige tool, voor mensen die ermee om weten te gaan. Mensen die niet bij Bol werken bijvoorbeeld. Ik geef de website van Bol.com nog één kans, meer dan ze verdient na deze halsstarrige weigering van mijn klandizie: de foutmelding herhaalt zich ook op deze zaterdag.

Mijn excuses: ik kies niet voor ongemak

Sorry boekhandels, in alle vormen waarin jullie je manifesteren, jullie zijn tot uitsterven gedoemd. Ik ben sneller op het web. Ik ken websites die wél functioneren: sites waar torrents op staan, bijvoorbeeld. Na mijn urenlange pogingen, over twee dagen verspreid, om via de reguliere weg het boekenweekgeschenk te bemachtigen, lukt het mij in vijf minuten dit boekje van het net te trekken, leesklaar voor mijn ereader. Mocht de reguliere boekhandel, in zijn klassieke, maar ook in zijn digitale vorm, zich afvragen waarom zij inmiddels tot de bedreigde diersoorten behoort, dan heb ik hierop maar één antwoord: zij maakt het mij onmogelijk om op een efficiënte manier iets aan te schaffen.

Edwin IJsman

Nawoord:
Op woensdag 12 maart is Tommy Wieringa te gast bij Paagman, een boekhandel die voor mij een stuk verder de stad in is. Ik hoop dat ik daar dan wel dat andere boek aan kan schaffen, om het door hem te laten signeren. Ik zou nu echter eerder geneigd zijn om mijn boeken direct bij de schrijver te kopen: dan betaal ik de enige persoon die wél waar voor zijn geld levert.

Kunstiniatief Maakhaven blijft voorlopig

In oktober berichte Haagspraak over de dreigende sloop van het pand waarin het kunstinitiatief Maakhaven gevestigd is. Gedurende de afgelopen 10 jaar dat het pand in gebruik was als ‘cultuurfabriek’ werden er vele grote objecten en voorstellingen voor tal van culturele organisaties gerealiseerd, zowel voor binnen als buiten Den Haag. De gebruiksovereenkomst met de gemeente werd echter opgezegd. Dit vanwege een rommelig plan van de gemeente om het gebied per kavel voor woningen te verkopen. Een plan dat niet alleen weinig respect toonde voor het industrieel erfgoed, maar juist ook een serieuze herontwikkeling van Laakhaven op lange termijn in de weg zou zitten. Zonde voor een plek in de stad die de geschiedenis en de potentie heeft om een centrale rol te vervullen in het stedelijk leven.

Dankzij een initiatiefvoorstel van de Haagse Stadspartij en GroenLinks is dit sloopplan nu voorlopig van de baan. Op 20 februari was er raadsbrede steun voor een voorstel waarbij nu een renovatieplan voor het voormalige Shellgebouw uitgewerkt kan worden.

Edwin IJsman

Brodka, Verweij en de onzin van de duizendsten

Nu de rook van de Olympische 1500 meter schaatsen, tegenwoordig ook wel ‘Het Koningsnummer’ genoemd, is opgetrokken en Zbigniew Brodka als overwinnaar uit het strijdgewoel te voorschijn is gekomen, is het tijd om een harde uitspraak te doen: de tijdwaarneming in het schaatsen deugt niet. ‘Oh nee, daar heb je er weer een, zo’n Nederlander die niet tegen zijn verlies kan. Hij kan het niet hebben dat een Pool de feestvreugde in het Oranje kamp bederft!’, ik hoor het u al denken.

Niets is minder waar. Trouwe lezers van Haagspraak weten dat ik al sinds jaar en dag een fan ben van het Poolse schaatsen. Toen ik zelf nog op bescheiden niveau mijn wedstrijdjes reed, juichte ik om de verrichtingen van stayer Jaromir Radke. Tegenwoordig gaat mijn interesse meer uit naar hun shorttrackploeg, maar toch brak ik mijn huiskamer zowat af na Brodka’s race. Graag hef ik een glas wodka op zijn zege.

Het probleem met de nauwkeurigheid van de tijdwaarneming

Maar wat is het probleem dan? We hebben toch een electronische tijdwaarneming die die verschillen van duizendsten van seconden met groot gemak aankan? Nee, dat hebben wij dus niet. In het langebaanschaatsen is er weliswaar een electronische tijdwaarneming, met als beide eindpunten het startpistool en de sensoren langs de baan, tegenwoordig aangevuld met de finishfoto, maar daarmee hebben wij nog niet het hele systeem van de tijdwaarneming beschreven.

Wij moeten namelijk rekening houden met de positionering van de starter en beide schaatsers. Waar bij de electrische en de optische elementen de snelheid van het licht geldt, gaat er in het schaatsen iets mis bij de start: er is sprake van een startpistool. Dat produceert dus geluid. En geluid is nogal traag. Hierbij komt nog een tweede probleem: de geluidsbron waar de schaatsers op moeten reageren bevindt zich aan de zijkant van de baan. De ene schaatser zal altijd eerder het startschot horen dan de ander.

Een snelle schets en een berekening

Dit tijdsverschil kan je uitrekenen. De minimale breedte van een rijbaan in het schaatsen bedraagt 4 meter (liefst 5, maar we rekenen met 4). De geluidssnelheid op zeeniveau houden we op ongeveer 340,17 m/s of 1224 km/h*. We gaan er om te beginnen vanuit dat beide schaatsers in het midden van hun baan staan en de starter direct aan de zijkant. Het hele plaatje bij de start ziet er dan zo uit:

Het probleem bij de tijdswaarneming in het schaatsen.
Het probleem bij de tijdwaarneming in het schaatsen

Als nu het startpistool afgaat, hoort de schaatser het dichtst bij de starter, voor het gemak Zbigniew genoemd, dit schot na 2.00 / 340.17 = 0.00589 seconden, zegmaar 6 duizendsten. De tweede, die we voor het gemak Koen noemen, heeft 6.00 / 340.17 = 0.01764 seconden nodig voor hij iets hoort, bijna 2 honderdsten van een seconde. Het verschil tussen beide schaatsers is bij de start dus al zo’n 12 duizendsten van een seconde. Dit zal wat varieren al naar gelang de preciese plek die zij innemen op de startlijn. En niet te vergeten: de plek die de starter toebedeeld heeft gekregen.

Hoort de gouden plak Koen Verweij toe?

Interessant is het om te weten dat Koen Verweij in de binnenbaan startte, dus het verst verwijderd van de starter, en Brodka in de buitenbaan. Brodka had in de Olympische 1500 meter dus ‘het voordeel van de oortjes’. Moeten wij hieruit nu concluderen dat Koen Verweij van zijn gouden plak beroofd is door een falende tijdwaarneming?

Nee. Wij kunnen op basis van deze kennis enkel zeggen dat het systeem voor de tijdwaarneming niet betrouwbaar genoeg is om in duizendsten van seconden te meten. Sterker nog: het systeem is niet eens in honderdsten van seconden nauwkeurig. De enige conclusie die we kunnen trekken, is dan ook dat de ISU (de Internationale Schaatsunie) de winnaar van een wedstrijd als die van de Olympische 1500 meter in Sotsji door God laat aanwijzen. Het werktuig van God kennen wij nu ook: het onbenul van de ISU zelf.

Wordt vervolgd bij het koningsnummer in de atletiek: de 100 meter…

Edwin IJsman

* De luchtsnelheid zal nog wat varieren naar gelang de temperatuur of de luchtdruk verandert. In Sotsji bedroeg de luchtdruk vandaag 1011 hPa,de temperatuur zo’n 14 graden.