Haagspraak

Bij het bezoek van de Russische president Vladimir Putin zijn voor vandaag grote demonstraties gepland van de homobeweging. Zij zijn terecht kwaad over discriminerende wetgeving tegen homo’s, die in Rusland hoogstwaarschijnlijk later dit jaar ingevoerd gaat worden. Ik ga u nu vertellen, waarom deze grote demonstratie in het geheel geen probleem vormt voor Putin. Sterker nog: zij zal Putins Nederlandse bezoek aanzienlijk eenvoudiger maken voor hemzelf en zijn publiek thuis in Rusland.

Rusland is naar Europese begripppen een traditioneel land, vergelijkbaar met de Amerikaanse Midwest, als je het Victor Erofeyev zou vragen. Volgens hem is ongeveer 80% van de Russische bevolking een tegenstander van homosexualiteit. Voor hen is homosexualiteit een bizarre ziekte, een denkwijze die we overigens in de hele westerse wereld ook nog wel vinden bij bepaalde kerkelijke groeperingen.

Putin heeft hier weinig boodschap aan. Erofeyev claimt dat de man zelf hoogstwaarschijnlijk totaal niet geinteresseerd is in het issue. Voor Putin is de onderdrukking van homosexualiteit hooguit een cadeautje aan een van zijn bondgenoten, de Russische orthodoxe kerk.

Erofeyev is een Russisch auteur die twee weken geleden te gast was bij de Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken. Samen met een de Chinese blogger Zola was hij hierheen gebracht door Amnesty International, voor een update over mensenrechten, waarbij beide auteurs ook even hun eigen activiteiten mochten toelichten. Hij schreef onder andere de volgende boeken:

• Russian beauty (Русская красавица)
• The Good Stalin (Хороший Сталин)

Erofeyev, een voorvechter van democratisering (en gelijkberechting van homosexuelen) vertelde tijdens deze bijeenkomst dat hij tegenwoordig op een lijst staat met ‘de 100 grootste vijanden van Rusland’, een lijst opgesteld door mensen die hij kenschetst als ultranationalisten en neonazi’s. Verscheidene kamerleden waren zeer geïnteresseerd in zijn verhaal, met name vanwege het komende bezoek van President Putin aan Nederland. Het meest opvallende deel van het betoog van Erofeyev, die zelf ooit schreef over homosexualiteit en lesbische relaties, was zijn advies over het adverse effect dat de geplande homorechtendemonstratie kon hebben:

Voor de Russische bevolking is een grote betoging voor homorechten gemakkelijk te spinnen door de Russische staatstelevisie. Het draagvlak voor supporters van homorechten in Rusland is erg klein, veel kleiner dan dat voor voorvechters van democratisering en mensenrechten in het algemeen. De demonstranten kunnen in Rusland eenvoudig worden weggezet als ‘radicale’ en ‘perverse’ propagandisten. Dan kan hierna de goede band met Nederland weer benadrukt worden en zijn we klaar.

Door alle aandacht te vestigen op de rechten van een specifieke groep, laat Nederland zijn kansen liggen om andere problemen in het moderne Rusland aan te kaarten: problemen rondom democratisering en mensenrechten waarvan in Putins eigen stad, Moskou, vaak een meerderheid van de bevolking zich terdege bewust is. Daar zijn nog genoeg mensen die zich de fraude rondom de parlements- en presidentsverkiezingen herinneren en de repressie die volgde op de grootschalige demonstraties begin 2012. Erofeyev noemde Moskou zelfs ‘een Putin vijandige stad’.

Deze issues verdwijnen vandaag even uit het beeld voor Putins thuispubliek, als Amsterdam heel terecht demonstreert voor de mensenrechten van een specifieke groep, homosexuelen. Putin zal tevreden zijn en in eigen land wederom terugkeren als held en verdediger van de goede zeden. Het is enigszins wrang dat hij dit mede zal danken aan het succes van de groep die in Nederland het felst tegen hem gekant is.