Maakhaven: kaalslag of karakter?

s-maakhaven3

10 Jaar geleden trok een groep kunstenaars tijdelijk in een oude fabriekshal aan de 1e Lulofdwarsstraat, in een deel van het Laakhavengebied waar de vergane glorie van het industriële verleden wel heel zichtbaar is: sinds mensenheugenis niet onderhouden loodsen in een openbare ruimte waar geen stoeptegel nog recht lag.

Deze groep kunstenaars kreeg een tijdelijk huurcontract, dat met telkens een half jaar verlengd zou worden. De verwachting was dat ze er wel een jaartje, misschien iets langer, zouden kunnen blijven. Dankzij kunstenaarsvereniging Stroom kon de huurprijs laag gehouden worden. De projecthal kreeg een nieuwe naam: Maakhaven.

Het sheddak van het gebouw aan de 1e Lulofdwarsstraat. Foto: Thijs Koppelman
Het sheddak van het gebouw aan de 1e Lulofdwarsstraat. Foto: Thijs Koppelman

De gemeente: ontwikkeling zonder visie

Inmiddels zijn we 10 jaar verder en ligt een groot deel van het Laakhavengebied er nog net zo bij als voorheen. Dichterbij Station Hollandsch Spoor is de herontwikkeling al wel duidelijk doorgezet met woningen en kantoren. Maar voor dit deel van Den Haag wist de gemeente duidelijk niet wat zij moest doen: zo ongeveer elk jaar verschijnt er een nieuwe ‘ontwikkelingsvisie’. Het laatste idee bestaat uit het vrijgeven van het terrein in kavels voor een vorm van ‘vrije sector’-woningbouw. Hoe de gemeente dit gebied achter het spoor, naast het industriële verleden bekend dankzij de voormalige tippelzone aan de Waldorpstraat, aantrekkelijk wil maken voor woningbezitters blijft een raadsel.

laakhaven
De meest recente kleurplaat van de gemeente voor het Laakhavengebied

Een geschiedenis van productie

Ondertussen werkten de kunstenaars in het pand aan de 1e Lulofdwarsstraat nijverig door. In de 10 jaar hebben zij inmiddels een hechte gemeenschap opgebouwd, weet voorzitter Denis Oudendijk te melden. “Het zou jammer zijn als deze groep allemaal verloren ging.” Het pand, met zijn grote centrale hal, stelde hen ondertussen in staat om grote objecten te maken, die wij de afgelopen jaren konden terugzien in de vijver van het Gemeentemuseum, op Oerol, bij Robodock en op vele andere terreinen en festivals. Ook voor de filmindustrie werd er nuttig werk geleverd: in het gebouw werd een zombie-slashermovie opgenomen. Ook voorzag het in de tijdelijke opslag van materialen voor de film ‘Sonny Boy’.

Een uniek dak

Daarmee plaatsten de kunstenaars zichzelf in de lange industriele traditie van het Laakhavengebied. Het pand waarin zij nu zitten werd ooit in 1929 door Shell gebouwd. Zij gebruikten het voor onderhoud van wagens en benzinepompen. Het was en is een bijzonder pand: gesteund door slechts 3 kolommen heeft het nog altijd het grootste sheddak in Den Haag. Een dak dat zelfs nog in oorspronkelijke staat is.

s-maakhaven
Een beeld uit het roemruchte verleden van het gebouw. Het sheddak, oftewel zaagtanddak, verschaft de hal indirect zonlicht vanuit het noorden, dit was ideaal voor industriele toepassingen.

De kunstenaars van Maakhaven maken zich niet alleen zorgen om het voortbestaan van hun initiatief. Zij hopen ook vooral dat de gemeente de historische waarde van dit stuk industrieel erfgoed inziet. Een schetsontwerp dat architect Andries Micke afgelopen vrijdag liet zien in een presentatie van Maakhaven illustreerde dat: door de ideeën van de gemeente voor een woontoren te combineren met het historische gebouw, worden cultuurhistorische waarden benut voor de gebiedsontwikkeling: Karakter in plaats van kaalslag. Welke zichzelf respecterende grote stad wil dat nou niet?

Edwin IJsman

Baileybrug

Hij ligt er nu  nog mooi bij
Hij ligt er nu nog mooi bij
Na de grote brandramp
Na de grote brandramp

Harold de Bree (Voorschoten 1966) maakt in zijn werk veel gebruik van industriële vormen, vaak ook militair van oorsprong. De vijver voor het Gemeentemuseum is de ideale locatie, het verfijnde Berlage gebouw vormt een prachtig contrast met de ruwe materialen van de brug.

Er zijn legendarische verhalen bekend over het gebruik van baileybruggen. De eerste brug werd onder vuur bij Leonforte gebouwd. Toen deze brug de overkant bereikt had, was hij door beschietingen door tanks en artillerie niet meer in staat om zware belastingen te dragen. Omdat het vervangen van de beschadigde zijpanelen betekende dat de brug afgebroken moest worden werd besloten om nieuwe zijpanelen tegen de beschadigde te bevestigen. Dit werd later een standaardmethode.
In de Tweede Wereldoorlog werden alleen al in Italië ruim 3000 baileybruggen gebouwd met een totale lengte van 90 km om de door de Duitsers en Italianen vernietigde bruggen te vervangen. De langste brug werd over de Sangro gebouwd met een lengte van 343 meter.
Op dit moment worden nog steeds oude delen van de baileybruggen in Nederland gebruikt in het station van Eindhoven. En in Hengelo is De Boekelosebrug, de baileybrug over het Twentekanaal, nog steeds in gebruik en onlangs goedgekeurd door Rijkswaterstaat voor gebruik tot 40 ton.

Performance
Tijdens de performance op zaterdag 14 september 22.00 zal deze Baileybrug als onmisbaar militair instrument veranderen in een zwartgeblakerd karkas.
Door de brug te verbranden krijgt dit kunstwerk een andere energie en de verwoeste brug geeft een emotionele aanblik. Er gaat een geestuitdrijvende kracht uit van de kunstenaar die zijn eigen werk vernietigd, een dramatische gebeurtenis, in de openbaarheid, als een hedendaagse iconoclast.

Kom kijken en neem uw camera mee
Kom kijken en neem uw camera mee

(bijna alle teksten heb ik van van internet bij elkaar gescharreld. De foto’s heb wel helemaal zelf gemaakt)

UPDATE

Na de “grote brand”, ben ik de volgende ochtend gaan kijken naar het eindresultaat. Ik vond het wat tegenvallen maar oordeelt u zelf.

Zo zwartgebladerd vond ik het niet...
Zo zwartgebladerd vond ik het niet…

“The Hague isn’t vague …”

Onverwacht bezoek van een onbekend artiest

Zoals wel vaker tijdens de Opûh Koffie komt een onbekende artiest ons even bijpraten over Den Haag zoals hij erover denkt. Ga je gang maar effe wachtuh op de ‘poes’ van Marco …

Strandbeesten gaan om 17.00 uur wandelen – Gaat dat Zien!

Blazen_MG_5972A
Strand beest model _MG_5976
Mini Strandbeest_MG_5978
Uitleg Strandbeest_MG_5988

Strandbeesten?

Tijdens de afgelopen Haagspraak bijeenkomst (zie ook mijn verslagje) hebben Oenkenstein en Edwin IJsman de aanwezigen uitgebreid uitleg gegeven over de werking van de strandbeesten van Theo Jansen aan de hand van een mini strandbeest dat je zo aan de wandel blaast en een paar levensgrote die bij De Fuut gestald staan. Geweldig om te zien. Edwin maakte een videootje en ik hoop dat hij hem hier inplakt als hij hem gemonteerd heeft.

Vanmiddag om 17.00 uur zal Theo een aantal Strandbeesten aan de wandel brengen op het Zuiderstrand bij De Fuut (Eind lijn 12 tussen Strandslag 9 en Strandslag 10)

Gaat dat zien!

Voor degenen die dat niet halen hieronder een mooie impressie:

Archive from Strandbeest on Vimeo.

en voor in de agenda een paar data van volgende wandeltochten op dezelfde plaats:

Vrijdag | 2 augustus | 17.00 uur
zaterdag | 17 augustus | 17.00 uur
zaterdag | 31 augustus | 17.00 uur Deze sessie is afgelast (zie reacties hieronder)

De eerste generatie

De eerste generatie
De eerste generatie gastarbeiders, zoals zij toen genoemd werden, zijn inmiddels op pensioengerechtigde leeftijd.

In de jaren zestig werden veel Turken en Marokkaanse mannen in het land van herkomst geronseld om in Nederland dat werk op te knappen, waar de Nederlander geen zin meer in had.
Veelal werden ze in fabrieken, tuinbouw en in de laagst betaalde baantjes te werk gesteld. Ze sliepen vaak in woningen van huisjesmelkers of gewoon in de kassen van de tuinder, waar ze aan het werk waren. Ze moesten hard werken en een deel van het zuur verdiende geld werd naar het thuisland gestuurd om het gezin te onderhouden.

Enkele jaren later vond gezinshereniging plaats en de groep inwoners van buitenlandse origine werd steeds groter. Wijken, die het toch al moeilijk hadden, kregen er meer problemen bij.
Sommige wijkbewoners gingen normaal met de nieuwkomers om, maar er waren ook bewoners, die hun frustraties de vrijloop lieten en de ramen ingooiden. Inmiddels komen dit soort taferelen niet meer voor.

In Den Haag wonen 120 nationaliteiten en elke groep krijgt de ruimte om zijn of haar culturele achtergrond te beleven of te uiten.
Er wonen ± 1.5 miljoen nieuwkomers in Nederland. Op een paar uitschieters na, gaat het redelijk tot goed met deze groep. Zij studeren, hebben banen, sommigen zijn bekende Nederlander geworden, een aantal zijn schrijver, voetballer, artiest of politicus.
De bekendste nieuwkomer wordt per 30 april zelfs koningin.
Prinses Maxima en Prins WillemAlexander.