La Cinquième Saison

Maskers en ratels
Maskers en ratels

De zaal druppelde langzaam vol met mannen (en een enkele vrouw) met bijna allemaal een groot glas trappistenbier in de hand. Er werd uitsluitend frans gesproken onder elkaar. Tien minuten later dan aangekondigd begon de film “La cinquième saison” die zich geheel afspeelt in een geïsoleerd Belgisch dorpje in de Ardennen.

Rituelen, de hele film gaat over rituelen. We denken allemaal dat carnaval een katholiek spektakel is maar de oorsprong gaat veel verder terug dan het Christendom oud is. Met het carnaval wordt het afscheid van de winter gevierd om zo de weg vrij te maken voor de lente en het nieuwe leven. Alle ellende en armoede die de afgelopen winter heeft gebracht moet ritueel worden afgesloten. Dat gebeurt o.a. door het verbranden van grote stapels dennenhout en het maken van veel lawaai. Met maskers op en ratels in de hand worden de boze geesten verjaagd. Zang en dans horen hierbij. In sommige streken werd het carnaval ook wel het vijfde seizoen genoemd.

Maar de lente komt niet. De hoge stapel dennenbomen wil niet branden. De natuur heeft er een punt achter gezet. Ze wil niet meer. Het blijft maar sneeuwen en stormen en men vraagt zich vertwijfeld af hoe dat komt. Er moet een schuldige gevonden worden.
Voor het grote feest is een man met zijn zoon van “buiten” gekomen. Ze wonen in een caravan en verkopen eigen honing en drank. Meer het idee van de oude marskramers die van kermis naar kermis trokken met hun koopwaar. Maar als hij nieuwe honing wil oogsten blijkt date zijn bijen ook niet meer willen, ze produceren geen honing meer. En als bijen het niet meer doen is er ook geen bestuiving meer en doet niets het meer. Als dan een bekende dorpsboer tijdens het strooien van tonnen kunstmest over zijn akkers in zijn tractor sterft is de maat vol. De schuldige is de buitenstaander, de man in de caravan. De onderbuik regeert. De gemeente laat van zich horen, wordt opstandig. Gelukkig wordt tijdens de begrafenis aan de oproep rustig te blijven, gehoor gegeven. Dat het daarna toch nog slecht met hem afloopt voel je gedurende de hele film.
La Cinqième Saison is een feest voor oog en oor. De beelden zijn rauw en mooi tegelijk. De zware grijze natuurstenen Ardense huizen lijken één met de natuur. Er zit bovendien veel beeldrijm in de film, de beeldcomposities zijn om van te smullen. Hij is traag, soms héél traag. Vaak lijken scenes op bewegende foto’s. Er gebeurt soms minuten helemaal niets. Er is nergens ook maar één sprietje groen te bekennen. De zaden ontkiemen niet meer. Het landschap is gehuld in een apocalyptische nevel. Lente, zomer en herfst zijn identiek aan de winter. De seizoenen doen het ook niet meer.
Personen bewegen zich soms heel kunstmatig als volgen zij een zorgvuldig uitgetekende choreografie. Een gevecht wordt een ballet. Vaak vormen zij ook stillevens en doen denken aan schilderijen van Breughel en Jeroen Bosch. Men is radeloos, gaan insecten eten. Een dorpsmeisje ruilt seks voor een pak suiker of zout.
De muziek speelt ook een belangrijke rol. Soms huilt de muziek met de bomen mee. Aan het eind klinkt uit de Johannes Passion van J.S.Bach: “Herr, under Herrscher” als ultieme wanhoopskreet. Het licht gaat uit.

Regie: Peter Brosens, Jessica Woodworth
Herkomst: België, Frankrijk, Nederland
Jaar: 2012

3

tres
tres

Vandaag om 3 uur naar een voorstelling in het filmhuis geweest. De film heette 3 en draaide in zaal 3. In de zaal zaten toevallig ook nog 3 personen, twee dames met een glaasje wijn en moi. Als dat geen goed voorteken was… Later kwamen er nog 2 bij maar die verdwenen na een half uurtje weer en toen zaten we weer met z’n drietjes in de zaal en ik zat me nog steeds af te vragen waar deze film over ging.
We maken kennis met een gebroken gezin, (vader, moeder, dochter) die alle drie hun eigen, tamelijk onbeduidende, weg gaan. Totaal emotieloos praten ze af en toe wel wat met elkaar en zo leeft iedereen zijn en haar eigen leven en er gebeurt weinig tot helemaal niets. De vrouw gaat vreemd, alhoewel dat eigenlijk kan als je in scheiding ligt. De puberende dochter is al spijbelend, rokend en drinkend haar seksualiteit aan het ontdekken en brengt argeloze mannen het hoofd op hol omdat ze dat leuk vindt. Zij heeft nog de aardigste personage. De man klooit wat met zijn plantjes en zijn sport en kijkt porno. Meer kan ik er niet over schrijven.
Aan het eind doen ze een gezamenlijk dansje (zie poster) en dat was dat.
Je blijft zitten omdat je aanvankelijk denkt het aan jou ligt dat je het allemaal niet begrijpt en dat later alles wel bij elkaar komt en dat dan het kwartje eindelijk valt. Zulke films heb je. Maar dat ouder echtpaar dat het na een half uurtje al gezien had, had groot gelijk.

Paradies Liebe

filmhuis
filmhuis

“Was will das Weib?” vroeg Freud zich aan het eind van zijn leven vertwijfeld af. Deze kreet borrelde bij mij naar boven toen ik onderweg naar huis in de bus zat na te denken over de film die ik zojuist had gezien. Paradies Liebe van Ulrich Seidl.
Volslanke vrouwen die hun vakantie vieren in Kenia, in een omheind en bewaakt vakantieparadijs, waar verder weinig te beleven valt. Het enige waar deze dames op uit zijn is betaalde seks met zwaargeschapen negers. Bij beteaalde seks gaat het hier niet om mannen die betalen, maar de vrouwen die diep in de buidel tasten om seks te hebben.
De hoofdrol wordt gespeeld door Teresa (?), een 50 jarige gescheiden moeder van een puberende dochter.
Ze werkt met geestelijk gehandicapten volgens de openingsscène. Waarom moeten we dat weten? Het karakter van Teresa wordt tijdens de twee uur durende film verder nergens uitgediept. Misschien moeten we uit haar naam en beroep de conclusie trekken dat het verder wel goed zit met Teresa? De vraag van het waarom dringt zich vaker op.
Het vakantiepark is helemaal van de buitenwereld afgesloten. Binnen, in een decor van een zebra gestreept interieur, worden de gasten vermaakt. Buiten op het afgeschermde strand liggen de gasten te bakken. Achter een afzetting van touw staan jonge Keniaanse mannen geduldig te wachten tot iemand deze grens overschrijdt. Daar begint het spel van de verleiding. Bijouterieën, boottochtjes, kamelen- autoritjes of achterop de motor. Alles kan. Niets moet. Het heeft de sfeer van vrijblijvendheid maar dat is het niet. Teresa laat zich verleiden, laat zich meenemen naar de woning van haar beschermer en laat zich verwennen. Ze krijgt wat ze wil, en behalve de seks lijkt ze vooral te genieten van alle aandacht. Haar naïviteit is soms ontroerend. Totdat er ineens problemen ontstaan. Meneer wil geld, voor het kind van het zielige zusje die door haar man is verlaten, voor het schooltje van zijn andere zus. En Teresa geeft, ze geeft veel. De “relatie” eindigt omdat zij niet genoeg geeft. Dat gebeurt niet één keer maar meerdere malen. Teresa heeft geen last van voortschrijdende inzichten. Eenzaamheid is misschien ook een thema.
De film voelt vaak erg ongemakkelijk. Er wordt soms denigrerend en racistisch gesproken over negers waar ze zelf bij zijn, want “ze verstaan ons toch niet”, en dat is maar de vraag. De dames gedragen zich soms superieur en koloniaal ten opzichte van hun prooien vind ik. Vooral tijdens een van de laatste scenes waarin drie vriendinnen op de verjaardag van Teresa, bij wijze van cadeau, een jonge bijna blote neger meenemen waar ze zich op bed mee gaan vermaken. De brutaalste van het stel bindt een roze strik om de zwarte piemel die maar niet stijf wil worden ondanks alle pogingen. Hij wordt betaald en weggestuurd. Is dat humor? Het is een beschamende situatie. Misschien wel net zo beschamend dan wanneer 4 b(r)allerige studenten of bankenbobo’s zich met een vrouwelijke prostituee vermaken tijdens een intiem feestje.
Het enige leuke aan de film is de manier waarop de vriendinnen van Teresa over hun eigen lichaam babbelen. Ze zijn dik en hebben hangtieten en ze doen daar zelf helemaal niet moeilijk over, integendeel.
Ik weet niet precies welk verhaal Ulrich Seidl ons met deze film wil vertellen. Ik zie wat er gebeurt maar ik mis achtergronden en motieven. Waarom doen de mensen de dingen die ze doen in deze film. Als deze vrouwen alleen maar seks willen pak het dan goed aan, doe niet zo klungelig. Loop niet als volwassen vijftiger als een puber in de val van je zelfgekozen loverboy.
Was will das Weib?
Twee uur vond ik heel erg lang. Mijn buurvrouw waarschijnlijk ook want die begon na een half uurtje zowat onafgebroken te sms’en of te twitteren. Wel storend hoor zo’n verlicht schermpje en het bijna onhoorbaar geklik van nagels op toetsjes naast je.

Prijsverlaging broodje haring

Haringkraam op het Buitenhof
Haringkraam op het Buitenhof

Elke maandagmiddag, na mijn uurtje yoga in het Westeinde, fiets ik even naar het centrum om een broodje haring te kopen. Yoga maakt nu eenmaal hongerig.
Vandaag zag ik tot mijn verbazing dat een broodje haring twee dubbeltjes goedkoper was geworden. Dat mag wel in de krant dacht ik.
De horeca in het algemeen is er als de kippen bij als iets duurder wordt om dat direct door te berekenen aan de klant. Prijsverlagingen als iets weer wat goedkoper werd had ik nog nooit eerder vast kunnen stellen.
Vroeger, toen een zak patat nog een kwartje kostte werd datzelfde zakje steevast elk jaar een stuiver of een dubbeltje of nog meer duurder als de aardappeloogst weer eens was tegengevallen.
Bij aardappeloverschotten merkte je daar dan qua prijsverlaging nooit iets van, die jaren van overvloed moeten er toch ook geweest zijn?
Daarom een vette pluim voor de mannen van de haringkar op het Buitenhof die vlak voor de Kerst, als alle producten in de supermarkten omhoog schieten, gewoon de prijs voor de consument aanpassen aan meevallende inkoopprijzen.