Al wekenlang gaan er in Den Haag verhalen rond over een mysterieus geluid, dat onder andere in Moerwijk en Kijkduin zou zijn waargenomen. Hagenezen dachten eerst nog dat het geluid een grap was van een groep pubers die probeerde een hoax te verspreiden, maar inmiddels is het geluid uitgegroeid tot een complete radio- en TV-zender die op dagelijkse basis ruis verspreidt over de regio.
De zender, die door haar waarnemers Omroep West wordt genoemd, heeft inmiddels zelfs beschikking over een zendmachtiging en gemeentelijke subsidies. Er valt veel te zeggen over de kwaliteit, maar het bestaan van Omroep West valt niet meer te ontkennen. Zo ziet u maar: ook een hoax kan tot leven komen.
Gisteravond was het Autonoom Centrum in Den Haag voor het laatst open voor publiek. Op een woensdag, de gebruikelijke kroegavond is vrijdag, was er voor de trouwe bezoekers nog eenmaal een gelegenheid hier te komen, een biertje te drinken met bekenden en minder bekenden die op het nieuws af waren gekomen. De ontruiming van het AC zal ergens op of na 30 januari plaatsvinden, waarmee het initiatief plaats maakt voor leegstand.
Omdat de inboedel van het gekraakte cafe, inclusief de bookshop ‘Opstand’, verhuisd moet worden, kon het niet tot de laatste dag openblijven.
Hiermee komt na ruim 5 jaar een einde aan het bestaan van een van de weinige overgebleven vrijplaatsen in Den Haag, een plaats waar alternatievelingen, krakers, jongeren en anderen uit de culturele onderstroom van Den Haag zich welkom voelen en een betaalbaar hapje en drankje kunnen halen.
Dat het netwerk van het AC groot is, bleek ook nu weer: niet alleen kwamen er vele sympathisanten op deze laatste avond af, ook lieten bevriende Autonoom Centra in het buitenland van zich horen, zoals met deze foto van het Autonomes Zentrum Aachen:
Ik verwacht vanavond onze minister-president in het nieuws:
“Het gaat weer goed met Nederland. Ook in de bouw is de crisis nu voorbij. De bakstenenbranche zit duidelijk in de lift.”
De provincie Brabant, waar toch wel wat bouwbedrijven te vinden zijn rekent zich ongetwijfeld al rijk. Niet zozeer vanwege de asielzoekerscentra die hier nu gebouwd worden, maar vanwege de grote vraag naar bakstenen onder onze brave burgers die de straat op gaan om op te komen voor onze wormen en maden.
Zo ook in Heesch. Ik stel u even voor aan de bezorgde burgers* die ‘onze’ vrouwen beschermen. Beelden van Omroep Brabant:
Ik voel mij al een heel stuk veiliger. U ook hoop ik.
Edwin IJsman
*De oorspronkelijke tekst was ‘Neanderthalers’, maar na een klacht van een belangenvereniging voor holbewoners heb ik de tekst aangepast.
‘Paradise,’ stond er op de uitnodiging die Katarína Gališinová mij stuurde, ‘Where the grass is green / and the girls are pretty’. Het was nog op loopafstand ook.
Net als nagenoeg iedereen bij Haagspraak heb ik iets met fotografie, dus was er niets om mij te weerhouden langs te gaan bij een expositie van jonge fotografen. ‘In opleiding,’ zou ik er dan bij moeten schrijven, maar dat vind ik niet relevant. Wat ik precies kon verwachten wist ik niet, wel dat er voor elk van de exposanten vier maanden werk in zat en dat Katarína, die vrijwilligster was bij de vluchtelingen in de Sacramentskerk, iets met vluchtelingen zou hebben gedaan. Dit was al drie jaar haar item.
Het persoonlijke paradijs
Aanvankelijk viel de breedte van het tentoongestelde werk op. Het thema ‘Paradise’ leek voor elk van de fotografen andere beelden en betekenissen op te roepen. Zo was er de Litouwse Audrius Kriaučiūnas die palmbomen fotografeerde, in de truttigste Nederlandse voortuintjes. Bijna surreëel. Het Paradijs bleek in catalogi en tuincentra te koop te staan, in kleine stukjes. Ook waren er kunstenaars die kozen voor overweldigende natuurbeelden of, zoals Maya van Wingerden, de onzichtbare wereld van het microscopisch kleine, kwetsbare, maar ecologisch zo belangrijke algen in het Marsdiep.
Het universele paradijs
Achter de verscheidenheid van hun werk tekende zich ook een concensus tussen de fotografen af: Het Paradijs bleek ook universele kenmerken te hebben. Zo was het eigenlijk altijd onbereikbaar, door tijd en ruimte van ons gescheiden. Of dit nu kwam door een verschil in schaal, zoals bij de algen (Maya van Wingerden), door de onmogelijkheid terug te keren naar de jeugd (Laura Luca)
Grenzen aan het paradijs
of omdat er een fysiek hek omheen stond, Het Paradijs was begrensd. En altijd stond je er buiten. De Zwitser Florian Amoser, die de hekwerken en beveiligingscamera’s fotografeerde waarmee Nederlanders hun paradijsjes afschermen, liet zien dat Het Paradijs zelfvernietigend is dankzij de beschermingsmechanismen die de ander buitensluiten.
Ook Katarina Gališinová, die als een van de weinigen zei: “Paradijs bestaat, het is thuis” liep hier tegenaan. Zelf weg van huis in Slowakije probeerde ze net als de uit hun huizen verdreven vluchtelingen die ze fotografeert een nieuw thuis te creëren. Een thuis dat door veranderingen in het leven bleef ontsnappen.
Een docent zou tegen een van zijn fotografen gezegd hebben: “Waarom zie ik geen idyllische beelden, geen sprookjes, geen gelukzaligheid? Jullie zijn nog jong.” Daar had deze groep geen boodschap aan: Het Paradijs heeft als thema niet alleen zijn duistere kantjes, het is allereerst een vehikel om de conditio humana mee te onderzoeken.
Den Haag poogt een internationale stad te zijn, maar het internationale karakter uit zich vooral in segregatie: ‘expats’ praten niet met ‘allochtonen’ praten niet met ‘autochtonen’. Waar in deze stad vind je nog Koerden, Moldaviers, Basken, Finnen, Italianen en Marokkanen aan dezelfde bar? Precies: het Autonoom Centrum. Binnenkort zal dit tot het verleden behoren.
Internationaal karakter
In het Autonoom Centrum vond ik drie jaar geleden een plek die ik sinds mijn vertrek van de TUDelft niet heb gevonden in Den Haag: een niet-elitaire setting waar je met mensen van verschillende nationaliteiten en achtergronden een hapje kon eten en een biertje kon drinken.
Aan de bar schoven mensen aan met verschillende achtergronden: je kon er krakers uit Duitsland tegenkomen, een Slowaak in Nederland in de financiele sector werkt, een muzikant uit Ierland of Roemenie en vaste en/of uitwisselingsstudenten uit heel Europa, al dan niet vergezeld van een verdwaalde docent uit Finland of Spanje.
Alternatief en laagdrempelig
Het pand van het Autonoom Centrum. Foto: Autonoom Centrum
Ook was het de afgelopen jaren de plek waar ik maandags afsprak om te gaan eten met Teun, gepensioneerd medewerker in de psychiatrie, medeblogger bij Haagspraak en activist in hart en nieren. Helaas overleed Teun afgelopen november, maar dat heeft mij er niet van weerhouden hier aan tafel aan te blijven schuiven.
Het eten was er altijd veganistisch, ik niet. Maar aangezien ik alleen woon zag ik ook wel dat ik er voor 3,- Euro een gezonde maaltijd kon krijgen die ik zelf voor dat bedrag niet had kunnen produceren. Daarbij kwam dan een betaalbaar biertje en goed gezelschap, alles op loopafstand van mijn huis.
Sociale functie voor jongeren en studenten
Ook voor de vele jongeren die hier wekelijks komen had het AC een belangrijke sociale functie. Jongeren uit alternatieve kringen kwamen hier samen met studenten van Kunstacademie en Conservatorium. Voor hen zou ook het alternatief vaak zijn: ergens thuis zitten. Het uitgaansleven is niet voor iedereen betaalbaar, integendeel.
De baten waren duidelijk: er werden ideeen uitgewisseld, men inspireerde elkaar. Studenten gingen mee in een politieke demonstratie, krakers gingen studeren op de Kunstacademie. Men hielp elkaar aan opleiding, werk, sociale contacten, zingeving in het leven. Zaken die wij zo belangrijk plegen te vinden in onze samenleving.
Dreigende ontruiming
Aan al dit lijkt nu een einde te komen. Zes jaar lang bestond het Autonoom Centrum in een cafe dat gehuurd werd door Inbev, een miljardenbedrijf dat panden doorverhuurt aan uitbaters van kroegen. Er was een afspraak: als Inbev een huurder zou vinden, zou het AC plaatsmaken.
Inbev huurde het pand van Pubstone BV, een bedrijf dat allerlei kroegen in bezit heeft en deze exclusief verhuurt aan Inbev. Deze constructie klinkt mij vreemd in de oren en ik zou me afvragen of ik hier niet met een siamese tweeling te maken heb, maar amai, that’s besides the point. Deze januari loopt het huurcontract van Inbev af en volgens dit contract moet het pand leeg worden opgeleverd.
Om vervolgens leeg te blijven staan tot sloop of verkoop, want alleen Inbev zou het mogen huren van de eigenaar. Helaas zijn de gebruikers van het pand niet tot overeenstemming gekomen met Pubstone, waardoor een ontruiming angstwekkend dichtbij komt.
Meer informatie over deze complexe situatie is te vinden op de website van het Autonoom Centrum, voor mij rest de teleurstellende constatering dat er weer een stukje Haagse sociale en internationale samenhang verloren gaat.
Erg jammer. Voor diegenen die er op de valreep nog eens willen komen:
Autonoom Centrum
Adres: Willem van Outhoornstraat 17, Den Haag
Openingstijden:
Maandag:
Veganistische volkskeuken vanaf 19:00 uur. (Je kan normaal gesproken vanaf ca. 18:30 naar binnen)
Dinsdag:
Infoshop Opstand (boeken, zines etc.), open van 15:00 tot 19:00 uur, met hierna veganistische soep tegen donatie.
Haagspraak 