Zaterdag 23 maart 2013 vond op Het Plein in Den Haag de kleine maar sympathieke actie ‘Voor mensen, door mensen: wij delen wel!’ plaats. Er waren pannenkoeken beschikbaar voor iedereen. Ook kon je in het spel ‘Ministergooien’ het kabinet laten vallen.
Door de koude wind op deze winterse dag in maart viel af en toe de piramide van blikken ministers spontaan om. Bij gebrek aan inhoud bleken zij niet bestendig tegen het gure Nederlandse klimaat.
Is Kees van Kooten nu eindelijk een oude mopperaar geworden? Of speelt hij een oude mopperaar? De schrijver van het boekenweekgeschenk van 2013 laat het antwoord in de lucht hangen. Hij laat ons ook lang wachten op het antwoord op de centrale vraag van zijn boek: wat gebeurde er op de dag in 1940 toen mijn vader de verrekijker vorderde van de heer J. Treurniet uit Berkel en Rodenrijs?
Van Kooten, die vertelt hoe hij als kind speelde met de bewuste kijker, speelt ook met het verwachtingspatroon van de lezer. Zodra hij begint met het bedenken van scenario’s die moeten verklaren waarom zijn vader de gevorderde kijker nooit terugbracht naar zijn rechtmatige eigenaar, laat hij de lezer bewust twijfelen aan zijn betrouwbaarheid als verteller.
De verrekijker dient hierin ook als de doorkijk naar het verleden: Kees van Kooten presenteert zich in het boek als een nostalgisch mens die zijn speurtocht naar het verhaal achter en de rechtmatige eigenaar van de kijker gebruikt als een soort raamvertelling waarin hij op luchtig komische wijze kan vertellen hoe ‘vroeger alles beter was’.
De manier waarop hij dit doet laat op ironische wijze ook de valkuilen van deze denkwijze zien. Terwijl hij praat over de onbetrouwbaarheid van moderne social media komt hij doodleuk met een bewering aan die zijn eigen betoog onderuit haalt:
“Mentaal gezien is liegen in een handgeschreven brief nu eenmaal stukken moeilijker. Ik bedoel: mijn vader kan dat gekrabbelde fietsvorderingsbriefje eenvoudig niet hebben verzonnen, in 1940.”
Zijn herhaaldelijke toespelingen op de recent veranderde maximumsnelheid op Nederlandse autosnelwegen naar 130 km/u tonen Van Kooten zoals wij hem hebben leren kennen, als briljant satiricus:
“Heden ten dage is honderdentien immers het oude negentig en negentig is het voormalige zeventig en vijftig het vroegere dertig, enzoterug, enzovoort. En honderddertig is het oude honderdtien, op vrijwel alle weggedeelten.”
Dit zijn de spelletjes die het boek luchtig houden en voorkomen dat wij de auteur ook daadwerkelijk als een oude brompot gaan beschouwen.
Soms schermt Van Kooten even met zijn eigen belezenheid, bijvoorbeeld wanneer hij refereert aan John Shade, een fictieve dichter uit de pen van Nabokov, en een hooghartige recensent die deze Shade aanzag voor een in werkelijkheid bestaand persoon. Of in de verhalen over zijn prachtige insectenboek van Jean-Henri Fabre. De waarheid gebiedt hierbij te zeggen dat zijn beschrijving ook weer nieuwsgierig maakt naar het boek van Fabre.
De verrekijker leest gemakkelijk weg. De wat chaotische en pretentieloze stijl waarin Van Kooten soms ineens een verhaal inlast geeft het, in weerwil van de nostalgie, een sympathiek karakter mee. U zal mij niet horen zeggen dat dit boek het beste werk van Kees van Kooten is, maar zeker ook niet dat ik het met tegenzin gelezen heb.
Gisteren vond er een open dag plaats in het Vluchthuis in de Sacramentskerk in Den Haag, waar Irakese ongedocumenteerden verblijven. Zij zijn door de Nederlandse overheid op straat gezet en voeren sinds september 2012 actie tegen de inhumane wijze waarop zij behandeld worden.
Een impressie in foto’s:
Het antwoord op de vraag was zo eenvoudig: hoe zorg je ervoor dat Nederland nu eindelijk eens een keer de finale van het Eurovisie Songfestival haalt? Het misschien wel weet te winnen?
Je haalt er een artieste bij uit de stad die niet voor niets het ‘Liverpool van de Noordzee’ wordt genoemd. Anouk, door sommigen een enfant terrible genoemd, schreef een prachtig lied, getiteld ‘birds’. Gisteren werd het gepresenteerd. Na jaren van inzendingen die door glitter, indianentooien en andere curiosa werden gedomineerd kiezen we weer voor de muziek. Voor sommige problemen moet het antwoord nu eenmaal wel uit Den Haag komen.
We hebben er in Den Haag weer iets bij om trots op te zijn. En het is nog smaakvol ook. Gaat ze hiermee het songfestival winnen? Vast niet, het lied zal er wel niet typisch genoeg voor zijn. Maar zeg het zelf: je hoort toch liever dit?
Hein Verbruggen wordt vanmiddag geinterviewd door NOS Studio Sport. Ik zal er zelf niet naar kijken, maar de man die het tyrannieke opperhoofd was van de Union Cycliste Internationale van 1991 tot 2005 (the doping era) blijft opmerkelijk:
Hij kwam van Mars (zoek maar op) en kon midden jaren ’90 al als een fossiel beschouwd worden met zijn bizarre beleid. Verbruggen verbood vele technische innovaties in de wielrennerij. Berucht was zijn persoonlijke aversie tegen Graeme O’Bree, de totaal onbekende schot, die met een zelfgebouwde fiets 2 wereldtitels achtervolging bijeenreed en het beroemde uurrecord van Francesco Moser in 1993 naar de geschiedenisboeken verwees. De uiteindelijke oplossing van Verbruggens UCI was bizar: hij besloot dat Eddy Merckx, die 20 jaar eerder nog op een metalen fiets met bokkie reed, het werelduurrecord terug moest krijgen. Een totaal blijk van minachting van 2 decennia aan innovaties in een technische sport. Boze tongen beweerden dan ook dat Verbruggens UCI onder sterke invloed stond van de lobby van fietsfabrikanten, die met hun dure research en ‘high-tech’ carbonfietsen voor schut werden gezet door O’Bree, een man die zelf een fiets in elkaar gelast had van stalen buizen en de lagers uit een wasmachine.
Hein Verbruggen is tussen 17.00-18.00 uur te gast bij NOS Studio Sport. Het interview zal wel over de affaire Armstrong gaan, maar het valt te hopen dat wij vanmiddag ook te horen krijgen dat Verbruggen, een zoon van Helmond, binnenkort zelf bijgezet wordt in het natuurhistorisch museum van Maastricht.
Haagspraak 