Zwaan (ver) siert trieste kantoorkolos

De Haagsche Zwaan
Ze ‘danst’ tegen een achtergrond van glas (foto: Roel Wijnants)

Ze staat, anderen zullen zeggen dat ze hangt, er nu al een maand. Meer dan levensgroot. Veel meer dan dat zelfs. Ze is reuze! Een kleine 70 meter.

Rechterbeen gestrekt. Voet in het verlengde van het been, doorgetrokken in een spitz. Linkerbeen vanuit de heup horizontaal. Kort daar boven de linkerarm. Parallel lopend. Perfect in balans. De rechterarm gestrekt langs het hoofd omhoog, uitmondend in een vinger.

Ze is een ballerina. Gefocust in een vaste pose. Een gezicht zonder ogen. Alleen de contouren zijn zichtbaar. Overdag en als het donker is middels 250 lichtpunten die het silhouet aangeven.

White Swan is haar benaming. Gegeven door de bedenkers in een referentie naar het Zwanenmeer van Piotr Tsjaikovsky.

Ze ‘danst’ tegen een achtergrond van glas. De buitenwand van een kantoorgebouw. Een blokkendoos waarvoor de gemeente Den Haag eind 2005 toestemming tot de bouw gaf. Tot grote woede van de inwoners van Bezuidenhout-West, en dan met name het oostelijke, oude deel van dit Haagse wijkje.

De protesten waren tevergeefs. Zoals wel vaker het geval is als burgers strijden tegen een almachtige overheid die alleen geld en prestige voor ogen heeft.

Dus werd in 2007 met de bouw begonnen van het glazen gevaarte aan de Schenkkade. Liefst 73,5 meter hoog werd het gevaarte. Naar rechts uit het lood hangend, zodat het erop lijkt dat het gebouw omvalt. Direct over de Utrechtse Baan, zo tegen het hoofdkantoor van Post NL aan de Princes Beatrixlaan.

Het kantoorgebouw kreeg de bijnaam De Haagsche Zwaan. Waarom is een raadsel. Het heeft niets van de edele vogel. De lijn die door de gevel getrokken is van boven naar beneden heeft meer iets van een ijshockeystick.Maar dat was waarschijnlijk te ‘volks’ om als benaming te gebruiken. Vandaar ook de ch in Haagse.

Nu prijst het management van De Haagse Zwaan, een Duitse belegger, het pand aan als ‘een van de meest beeldende in Den Haag’ waarbij het woord beeldend is vervangen door iconisch. Klinkt deftiger zeker.

Ondanks het hoogdravende taalgebruik liep het kennelijk niet zo lekker met De Haagse Zwaan. Dus is de hulp ingeroepen van een ballerina. Zij moet ervoor zorgen dat het pand weer opvalt. Met name bij potentiële huurders die vanaf de A12 de Utrechtse Baan op rijden, Den Haag in. Dan moeten ze wel erg goed kijken want voordat ze het weten in de Haagsche Zwaan verdwenen achter het kantoor van NN aan weerszijden van de Baan.

De zwijgende danseres slaat het onberoerd gade. Haar blikveld is het Schenkviaduct en de vrij troosteloze straten tussen die overgang en de spoorbaan Amsterdam – Rotterdam via HS.

Hoe lang ze het nog volhoudt? Moeilijk aan te geven. Wellicht tot de Haagsche Zwaan ‘vol’ zit. Of totdat ze vervangen wordt door een kerstboom met ster. Doet het ook altijd aardig. Zeker in deze tijd.

Hoe dan ook, ik heb medelijden met haar. Dit heeft ze niet verdiend. Zo’n mooie houding. En dat voor 0,0 publiek laat staan applaus. Misschien is het wel tijd voor een nieuwe actie van buurtbewoners en andere aanhangers. Nu niet uit protest maar als adhesiebetuiging voor de Zwaan. Zonder Haagsche.

De deur gewezen bij pensioendialoog

Cees Grimbergen (63) is een journalist. Een Hagenaar van geboorte. Hij maakte furore met het programma Rondom Tien van NCRV/KRO. Een praatprogramma met publiek waarin Cees een heikel thema aansnijdt en de discussie leidt. Wijzend met zijn vinger. Bij vragen buigt hij met zijn bovenlichaam iets naar voren en maakt een stap richting degene die hij aanspreekt. Een stap die hij halverwege als het ware bevriest.

Inmiddels zit Cees al weer enige jaren bij Omroep Max. In die hoedanigheid maakte hij vorig jaar een documentaire met als titel ‘Zwarte Zwanen – Gokken met uw pensioenpremie’. Goede titel. Wekt nieuwsgierigheid. Achterdocht ook vanwege die zwarte zwanen.

Goed thema ook. We worden met z’n allen alleen maar ouder. Ons pensioen, naast de aow, wordt dus steeds belangrijker. Alleen is er wat misgegaan met dat pensioen. Het is niet wat we allemaal dachten of verwachtten. Het sprookje dat we, als we niet meer hoeven te werken, 70 procent van ons laatstverdiende loon zouden krijgen (aow en pensioen samen) is vervlogen.

De mooie belofte bleek niet houdbaar. En hoe komt dat? Niemand durft de verantwoordelijkheid op zich te nemen. De politiek verwijst naar de pensioenfondsen en de verzekeraars, die verwijzen naar de financiële markt. En degenen die toezicht zouden houden – de Nederlandse Bank en AFM – zwijgen in alle talen.

Inmiddels heeft ‘onze’ Jetta Klijnsma, staatssecretaris van sociale zaken, de Nationale Pensioendialoog gestart. Iedereen mag meepraten over de toekomst van onze pensioenstelsel. Er is een site, mensen kunnen zelf meningen mailen, en er zijn discussiebijeenkomsten. Daarvoor moet je je wel aanmelden. Maar goed, met een beetje geluk kom je binnen.

Zoals ik dus, onlangs bij zo’n happening zijn. In New Babylon. Wat een benaming! Alsof we het Nederlands zijn vergeten. Jetta,sinds de jaren zeventig actief voor de PvdA zowel lokaal (gemeentepolitiek) als nationaal (Tweede Kamer, kabinet), was er ook. En Cees Grimbergen. Met een camera- en geluidploeg. Cees was er ten behoeve van een nieuwe documentaire, ergens in maart of april 2015 uit te zenden. Gaande, uiteraard, over pensioenen.

Cees had, of liever gezegd, kreeg, een probleem. Iemand van de ‘dialoogdeelnemers’ wilde weten wat hij daar deed. Dus moest Cees met de billen bloot. De nieuwe docu werd een vervolg op ‘Zwarte Zwanen’. Oei, daar was een deel van het aanwezige volk niet van gediend. Men wilde niet figureren in een ‘tendentieus’ programma. In beeld noch geluid.

Wat Cees ook probeerde, ‘men’ was onvermurwbaar. Dus greep Jetta in. Zij zei te hechten aan een vrije discussie. En als mensen niet wilden zeggen wat ze dachten vanwege de aanwezigheid van Cees, dan zat er maar één ding op: Cees diende te vertrekken.

Mokkend voldeed Cees aan dat dwingende verzoek c.q. bevel. Vanachter een glazen wand nam hij, desondanks, nog enkele shots van de discussiegroep. Lekker puh! Later, tijdens de discussie, bleek dat vrijwel iedereen in de zaal – er waren zo’n 50 man – direct of indirect iets met de pensioenwereld van doen hadden. De helden!

De discussie op zich leverde overigens niets op. Zoveel hoofden, zoveel meningen. Dat mogen Jetta’s ambtenaren straks allemaal op een rijtje zetten in een nota die via haar naar de Tweede Kamer moet. De stem des volks moet daar doorklinken in de hoop dat er alsdan verstandige besluiten worden genomen. Die 70 procent komt echter nooit meer terug. Dat durf ik wel te garanderen.

Aloysius College (AC) sluit haar deuren

Tot mijn grote schrik vernam ik gisteren dat eind van dit schooljaar het Aloysius College (AC, mijn vroegere gymnasium) zijn deuren gaat sluiten.
Er wordt gezegd dat financieel wanbeheer en een megalomane leiding hieraan ten grondslag liggen.

Zie Omroep West.
AC
Dit is niet alleen akelig voor de leerlingen, leraren en oud-leerlingen, maar wederom zitten we met een nieuwe uitdaging voor de bestemming van een groot complex, ditmaal van de Rotterdamse katholieke architect Piet Buskens, die ook de (thans) kathedrale kerk aan de Mathenesserlaan in Rotterdam en de kerk OLV ten hemelopneming aan de Laan van Nieuw Oosteinde in Voorburg heeft gebouwd.
De laatste 40 jaar transformeerde het AC zich geleidelijk van een wat elitair katholiek jezuïetencollege voor jongens tot een scholengemeenschap van 13 in een dozijn.
Andere (oorspronkelijke) jezuïetencolleges zijn het Ignatiuscollege in Amsterdam (IC), het Canisius College in Nijmegen (CC), het Stanislascollege in Delft (SC) en het Maartenscollege in Haren/Groningen (MC). De namen van deze scholen leven nog steeds voort in grote scholengemeenschappen, veelal met mavo en het CC ook met vmbo.
Van het katholieke karakter van de scholen is weinig meer over.
Van de overigens kenmerkende zware architectuur heb ik niet zo’n hoge pet op. Het is sinds 2011 gemeentelijk monument van dezelfde trant en architectuur als het voormalige Huize Katwijk (internaat) aan de Raamweg, later in gebruik als Ministerie van Justitie en het laatst in gebruik door Europol, eveneens gemeentelijk monument.
Ik vrees dat het steeds moeilijker wordt een geschikte hergebruiksfunctie te vinden, omdat er steeds meer grote gebouwen leeg komen. Het patershuis is in 2008 tot complex ‘Aloysius’ met 30 luxe appartementen verbouwd.

Naar mijn mening moet het centrale ingangsgebouw met trappenhuis, aula en voormalige kapel (met glas-in-loodramen van glazenier Lou Asperslagh) zeker behouden blijven en een hergebruiksbestemming krijgen. Zie Vrienden van Aloysius. Sloop van de onderwijsvleugels met leslokalen en gymzalen, waaronder het zogenoemde Slop met de ruimte ‘Groot Soho’, zou mij minder spijten.

Op het terrein van het AC is het bestemmingsplan Benoordenhout (2013) van toepassing. Het hele terrein is beschermd stadsgezicht. In het BP wordt het AC niet bij de gemeentelijke monumenten genoemd, maar het staat wel degelijk op de gemeentelijke monumentenlijst.
Het terrein heeft in het BP de bestemming ‘Maatschappelijk’.
De voor ‘Maatschappelijk’ aangewezen gronden zijn bestemd voor:
a. bibliotheek;
b. gezondheidszorg;
c. jeugd-/kinder-/buitenschoolse opvang;
d. peuterspeelzalen;
e. onderwijs;
f. openbare dienstverlening;
g. religie;
h. verenigingsleven;
i. zorg en welzijnsinstelling.

De houtstroken hebben de bestemming ‘Groen’.
De voor ‘Groen’ aangewezen gronden zijn bestemd voor:
a. groen(voorziening);
b. park;
c. plantsoen;
d., e. en f.: niet relevant.

Het zit er dik in dat voor herbestemming van het terrein een bestemmingsplanwijziging nodig is, ook als alle bebouwing gehandhaafd blijft. Voor huisvesting van een andere school of scholengemeenschap is het complex onpraktisch, zeg maar gedateerd en bewerkelijk.
Of voor eventueel hergebruik als asylzoekerscentrum (AZC) een BP-procedure nodig is, weet ik niet. Overigens verwacht ik dat de Benoordenhout-lobby een AZC niet zal pikken, al was het alleen al uit vrees voor waardedaling van hun huizen.

Verdere links:
Omroep West
Wikipedia

Martin Snuverink