Tijdens een van mijn wandelingen ontdekte ik dat diverse panden aan het Lange Voorhout zijn voorzien van mooie en duidelijke informatieborden aan de gevels.
Ik vind dit een mooi initiatief, nu kunnen wandelaars en andere dagjesmensen de geschiedenis van de historische panden lezen.
Jammer is wel dat de borden niet voorzien zijn van QR-codes zodat via de mobiele telefoon deze informatie ook beschikbaar is in diverse talen.
De toerist mist op deze manier veel informatie om een dagje Den Haag te laten slagen.
Hier is naar mijn mening niet goed over nagedacht. Ik heb Den Haag Marketing eens gevraagd hoe dat zit en of dat niet op meer panden kan en houd u op de hoogte van het antwoord.
Terrazzo in roze.Vandaag wandelde ik vanaf bushalte Javastraat naar de Mauritskade om mijn weg te vervolgen op de Denneweg. Onderweg kwam ik twee staaltjes Italiaans vakmanschap tegen in de vorm van twee ingelegde huisnummers in een rechthoekig cartouche van terrazzo. Richting centrum kwam ik in de Kettingstraat weer een terrazzovloer tegen. Terrazzo Evers, 1895, kapper.Dat waren geen twee, maar drie vliegen in één wandelklap. Het terrazzo is gemaakt in 1895 in opdracht van kapper Evers.
Den Haag, Oud Eikenduinen.
Tijdens een gezamenlijke wandeling met Bas Bogers en Maurits Burgers op Oud Eik en Duinen, veegde ik wat bladeren weg van een grafsteen en zag een prachtige steen met opschrift te voorschijn komen. Ter plaatse werd één en ander vertaald en thuis ben ik met hulp verder gegaan. Op het internet verder speurend vond ik meer informatie over Isidore Suzan.
D.O.M. Deo Optimo Maximo,: Aan de Allerbeste, Grootste God gewijd,
Van de beste en trouwe vrienden van Isidore Suzan
die stierf als slachtoffer der liefde 12 Augustus 1829
12 augustus 1829: In de vroege ochtend schiet de in Valenciennes geboren negenentwintigjarige boekverkoper Isidore Suzan, woonachtig in de Hoogstraat, zich een kogel door het hoofd uit wanhoop om de afwijzing door een geliefde. Hij overlijdt in de namiddag om 5 uur in het huis Wijk E, nr. 365, thans Dagelijkse Groenmarkt, nr. 17. Hij wordt begraven op Oud Eik en Duinen.
Aan de Badhuisweg bevinden zich een aantal bunkers, een daarvan is ingericht als Bunkermuseum. De andere bunker, die bekend is als zware munitiebunker S13, is jaren geleden omgebouwd tot woonhuis.
Na de oorlog heeft defensie de bunker in gebruik genomen. De bunker is ook gebruikt als opslag voor de zeer brandbare nitraatfilms die uit de vroege perioden van de film dateren. De nitraatfilms zijn thans opgeslagen in een bunkercomplex in het Westduinpark.
De villa bevindt zich naast het pad naar het Wilhelminaduin. De bunker is van oorsprong een munitiebunker: de muren zijn wel 3 meter dik. Aan de voorkant is nog een restant van de camouflage zichtbaar die gebruikt is om de bunker zoveel mogelijk op een gewone villa te laten lijken.
De woning op de bunker is een ontwerp van architectenbureau Philip Poell en heeft een oppervlakte van 25,5 bij 17,65 meter.
Een film over de woning is te zien op: https://www.youtube.com/watch?v=jtUemZv0vyA
Zijkant van de villa met pad naar de Wilhelminaparkje
Na een wandeling in het Belgisch Park besloot ik nog wat in de omgeving te wandelen. Ik kwam via de Badhuisweg op de Nieuwe Parklaan terecht en liep richting Kurhaus.
Opeens werd mijn aandacht getrokken door iets aan de gevel van een twee-onder-één-kap-villa. het bleek om een plaquette te gaan over Koningin Wilhelmina die na de oorlog een tijdje in één van de woningen heeft gewoond.
Foto gemaakt van de villa en de plaquette en verder gelopen naar tramhalte Kurhaus. In een flits schoot de gedachte aan een struikelsteen door mijn hoofd, maar met de gedachte kon ik verder niet zoveel. Ik had wel een week daarvoor in Scheveningen een struikelsteen gefotografeerd, maar verder kwam ik niet.
Thuisgekomen ging ik op het internet wat rond zoeken en vond wat info over de villa en Koningin Wilhelmina.
Deze plaquette herdenkt het feit dat Koningin Wilhelmina hier op Nieuwe Parklaan 110 vlak na de Tweede Wereldoorlog verbleef, van 6 september 1945 tot 15 april 1946, Na terugkeer in Nederland woonde Koningin Wilhelmina – uit medeleven met haar Volk – in een gewoon burgerhuis aan de Nieuwe Parklaan in Den Haag.
bron http://www.hethuisvanoranje.nl
Plaquette aan de gevel Nieuwe Parklaan 110
Zo gewoon was de villa nou ook weer niet en het bleek dat ze meer dan één villa tot haar beschikking had. De naastgelegen huizen 112 en 114 huisvestten de hofhouding en de administratie.
In “Eenzaam maar niet alleen” schrijft Prinses Wilhelmina:
Ik vond in Scheveningen twee villa’s, aan de Parklaan, één voor de werkzaamheden die mijn omgeving te verrichten had, en één voor mijn persoonlijke bewoning. Begin september kon ik verhuizen. Beide huizen waren prettig gelegen en leken voldoende ruim voor het doel. Ik had er heerlijke zeelucht. Op den duur groeide ik er met mijn arbeid en vele paperassen uit en ik was blij toen ik het volgend voorjaar Het Loo weer kon betrekken. Spoedig nadat ik op orde was aan de Parklaan volgde de opening der tijdelijke Staten-Generaal.”
Bron: Wilhelmina prinses der Nederlanden, Eenzaam maar niet alleen. W. ten Have, Amsterdam 1959 http://www.dbnl.org/tekst/wilh001eenz01_01/wilh001eenz01_01_0008.php
Verder zoekend op het internet vond ik nog meer. Zo bleek het huis Nieuwe Parklaan 110 van een gedeporteerde joodse familie afkomstig te zijn: http://www.joodsmonument.nl/person/467104
Emanuel Kahn bezat het recht van erfpacht van Nieuwe Parklaan 110 te Scheveningen, bewoond door zijn dochter en haar gezin. Zowel zijn dochter als twee kleinkinderen die hier woonden kwamen om in Auschwitz.
Joden werd in de periode ’40-’45 alle bezit ontnomen. Den Haag had toen mr.dr. H. Westra, een NSB-burgemeester die zich actief het joods bezit toe-eigende.
En uitgerekend Koningin Wilhelmina neemt in ’45 haar intrek in een geroofd joods huis. Wie van haar adviseurs dacht: “de bewoners zijn toch vermoord, dus we kunnen hier rustig een tijdje gebruik maken van deze villa.”
Toen ik er achter was hoe het zat met de villa, moest ik even een flinke pauze inlassen.
Nog gekker maakte de naoorlogse Haagse gemeenteraad het: Deze wilde over de periode dat de familie geen erfpacht kon betalen, omdat ze afgevoerd cq. vermoord waren – er was slechts een overlevende, bleek later – na de oorlog gewoon de ontbrekende erfpacht innen.
Dit bleek uit de wijze waarop de gemeente de erfpachtgelden en straatbelasting (tegenwoordig de onroerendezaak-belasting geheten) over de periode 1942 tot mei 1945 van teruggekeerde Joodse Hagenaars probeerde te innen. Ze moesten deze gelden betalen over een periode waarin hun huizen leegstonden of bewoond werden door NSB’ers of anderen.
Bron: http://www.joodserfgoeddenhaag.nl/joodse-oorlogsslachtoffers-en-de-inning-van-erfpacht-en-straatgeld/
Kortom, een huis met een geschiedenis die er niet om liegt. Vandaar dat ik in een flits de struikelstenen zag. Er ligt een mooie taak voor de gemeente om hier iets aan te doen. Maar ik vrees dat ze liever niet erkennen dat de koningin haar intrek nam in een geroofd huis met zo’n tragische geschiedenis.
Haagspraak 